صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عرفی
  2. »مثنویات
  3. »شمارهٔ 29 - نقش فرهاد

شمارهٔ 29 - نقش فرهاد

شاعر: عرفی

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

گرامی چهره پرداز معانی

چنین زد آستین بر نقش مانی

22

که چون فرزانه فرهاد غم اندیش

بلوح سنگ زد نقش دل خویش

33

جهان عار از نگارستان چین کرد

فلک صد نوبت آهنگ زمین کرد

44

چنان طوفانی افتاد اندرین فرش

که میزد موج شهرت سینه بر عرش

55

که باور داشت با آن حسن تمکین

که بر تابد عنان شور شیرین

66

بشه گفتند نزدیکان درگاه

که تاج عرش بادا سایه شاه

77

مراد هر دوکونت ره نشین باد

هلاک دشمنت در آستین باد

88

شنید ستیم رازی از زبان‌ها

که واگویش به شه دارد زیان‌ها

99

چنین گویند کاندر سنگ خارا

چنان بنکاشت فرهاد آن دلارا

1010

که بر وی تهمت آید هجر شیرین

ندارد غم گرش ناید بتحسین

1111

چنان بنکاشتش بروجه دلخواه

که از آئینه مستغی شد آنماه

1212

چو بشنید این سخن گشت از جهان سیر

زبانش برق شد گفتار شمشیر

1313

بگفت آن کز دماغ جهل زاید

بدین بیهودگی ار ژاژ خاید

1414

شوند از می چو سر خوش جرعه نوشان

کنند اوصاف می بامی فروشان

1515

نه میخوار از شراب افکن خراب است

شراب از اوست مستی از شراب است

1616

نکو بنکاشتش کین صنعت اوست

اگر تمثال شیرینست نیکوست

1717

گر آن صورت که او سازد به تیشه

به بیند مرغکی تقلید پیشه

1818

بهر نوعش که بنگارد بمنقار

شود مانی بصد جانش خریدار

1919

نه زان خوشتر قلم نقشی برآرد

نه زشت آرد هر آن نقشی نگارد

2020

حسودان چهره گر صدره گشاید

گر آید زشتتر نیکوتر آید

2121

خیال او گهی کز من رمیدست

غیوری همچو من قربش ندیدست

2222

اگر فرهاد اگر مانی نگارد

مثال اوست حسن خویش دارد

2323

ولی باید کشیدن مغزش از پوست

کسی کز پرده بیرون آورد دوست

2424

زعشق ار بهره ور بودی و عبرت

نبستی نقش او بر لوح شهرت

2525

وگربستی بحکم شهرت خویش

فرو بستی نقابی هم فراپیش

2626

چو بر کس بخت بد فیروز گردد

هنرمندیش دست آموز گردد

2727

زعشق ارطینت او داشتی ننگ

بدل بستی مثال او نه برسنگ

2828

چه میگویم مثال او کدامست

برآن بازیچه این تهمت حرام ست

2929

چنان شیرافکنی هم شوخ وهم شنگ

مثالش کی بماند خشک بر سنگ

3030

درآنجا نقش او ماند ز رفتار

کجا خورشید گردد نقش دیوار

3131

مثالی کز شبیه او کشیدی

پر و بالش ز شوخی بر دمیدی

3232

کسی کو را مثال او کند نام

بود از قرب او مهجور و ناکام

3333

کسی را کز زبان این نغمه خیزد

اگر من خون بریزم عشق ریزد

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

یکی کفر آزمائی دانش آهنگ

صنم بر میتراشید از یکی سنگ

عرفی»مثنویات»شمارهٔ 28 - حکایت

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور