صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظامی
  2. »خمسه
  3. »مخزن الاسرار
  4. »بخش 6 - نعت اول

بخش 6 - نعت اول

شاعر: نظامی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

شمسهٔ نُه مسند هفت‌اختران

ختم رسل خاتم پیغمبران

22

احمد مرسل که خرد خاک اوست

هر دو جهان بستهٔ فتراک اوست

33

تازه‌ترین سنبل صحرای ناز

خاصه‌ترین گوهر دریای راز

44

سنبل او سنبله روز‌تاب

گوهر او لعل‌گر ِ آفتاب

55

خندهٔ خوش زان نزدی شکرش

تا نبرَد آب صدف گوهرش

66

گوهر او چون دل سنگی نخَست

سنگ چرا گوهر او را شکست‌؟

77

کرد جدا سنگ ملامت‌گر‌ش

گوهری از رهگذر گوهرش

88

یافت فراخی گهر از دُرج تنگ

نیست عجب زادن گوهر ز سنگ

99

آری از آنجا که دل سنگ بود

خشکی سوداش در آهنگ بود

1010

کی شدی این سنگ مفرح گرای

گر نشدی دُر‌شکن و لعل‌سای

1111

سیم دیت بود مگر سنگ را‌؟

کامد و خست آن دهن تنگ را‌؟

1212

هر گهری کز دهن سنگ خاست

با لبش از جمله دندان بهاست

1313

گوهر سنگین که زمین کان اوست

کی دیت گوهر دندان اوست‌؟

1414

فتح بدندان دیتش جان‌کنان

از بن دندان شده دندان‌کنان

1515

چون دهن از سنگ به خونابه شست

نام کرم کرد به‌خود بر درست

1616

از بن دندان سر دندان گرفت

داد به‌شکرانه کم آن گرفت

1717

ز‌آرزوی داشته دندان گذاشت

کز دو جهان هیچ به‌دندان نداشت

1818

در صف‌ِ ناورد‌گه‌ِ لشکرش

دست علم بود و زبان خنجر‌ش

1919

خنجر او ساخته دندان نثار

خوش نبود خنجر دندانه‌دار

2020

این‌همه چه؟ تا کرمش بنگرند

خار نهند از گل او برخورند

2121

باغ پر از گل‌، سخن خار چیست‌؟

رشته پر از مهره‌، دم مار چیست‌؟

2222

با دُم طاووس کم زاغ گیر

با دم بلبل طرف باغ گیر

2323

طبع نظامی که بدو چون‌گل است

بر گل او نغزْ نوا بلبل است

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

نیم شبی کان ملک نیمروز

کرد روان مشعل گیتی فروز

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 5 - در معراج

اگلی نظم

ای تن تو پاک‌تر از جان پاک

روح تو پرورده‌ «روحی فداک»

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 7 - نعت دوم

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور