صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظامی
  2. »خمسه
  3. »مخزن الاسرار
  4. »بخش 6 - نعت اول

بخش 6 - نعت اول

شاعر: نظامی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

شمسهٔ نُه مسند هفت‌اختران

ختم رسل خاتم پیغمبران

2

احمد مرسل که خرد خاک اوست

هر دو جهان بستهٔ فتراک اوست

3

تازه‌ترین سنبل صحرای ناز

خاصه‌ترین گوهر دریای راز

4

سنبل او سنبله روز‌تاب

گوهر او لعل‌گر ِ آفتاب

5

خندهٔ خوش زان نزدی شکرش

تا نبرَد آب صدف گوهرش

6

گوهر او چون دل سنگی نخَست

سنگ چرا گوهر او را شکست‌؟

7

کرد جدا سنگ ملامت‌گر‌ش

گوهری از رهگذر گوهرش

8

یافت فراخی گهر از دُرج تنگ

نیست عجب زادن گوهر ز سنگ

9

آری از آنجا که دل سنگ بود

خشکی سوداش در آهنگ بود

10

کی شدی این سنگ مفرح گرای

گر نشدی دُر‌شکن و لعل‌سای

11

سیم دیت بود مگر سنگ را‌؟

کامد و خست آن دهن تنگ را‌؟

12

هر گهری کز دهن سنگ خاست

با لبش از جمله دندان بهاست

13

گوهر سنگین که زمین کان اوست

کی دیت گوهر دندان اوست‌؟

14

فتح بدندان دیتش جان‌کنان

از بن دندان شده دندان‌کنان

15

چون دهن از سنگ به خونابه شست

نام کرم کرد به‌خود بر درست

16

از بن دندان سر دندان گرفت

داد به‌شکرانه کم آن گرفت

17

ز‌آرزوی داشته دندان گذاشت

کز دو جهان هیچ به‌دندان نداشت

18

در صف‌ِ ناورد‌گه‌ِ لشکرش

دست علم بود و زبان خنجر‌ش

19

خنجر او ساخته دندان نثار

خوش نبود خنجر دندانه‌دار

20

این‌همه چه؟ تا کرمش بنگرند

خار نهند از گل او برخورند

21

باغ پر از گل‌، سخن خار چیست‌؟

رشته پر از مهره‌، دم مار چیست‌؟

22

با دُم طاووس کم زاغ گیر

با دم بلبل طرف باغ گیر

23

طبع نظامی که بدو چون‌گل است

بر گل او نغزْ نوا بلبل است

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

نیم شبی کان ملک نیمروز

کرد روان مشعل گیتی فروز

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 5 - در معراج

اگلی نظم

ای تن تو پاک‌تر از جان پاک

روح تو پرورده‌ «روحی فداک»

نظامی»خمسه»مخزن الاسرار»بخش 7 - نعت دوم

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور