صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. امیرخسرو دهلوی
  2. »دیوان اشعار
  3. »خسرو و شیرین
  4. »بخش 29 - مردن فرهاد در عشق شیرین

بخش 29 - مردن فرهاد در عشق شیرین

شاعر: امیرخسرو دهلوی

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

ملک را بود زنگی پاسبانی

ترش رخساره‌ای کژ مژ زبانی

2

چو دیو دوزخ از عفریت روئی

چو زاغ گلخن از بیهوده گوئی

3

شهش خواند و عطای بی کران کرد

به وعده نیز دامانش گران کرد

4

پس آنگه در غرض بگشاد لب را

که خسف ماه روشن کن ذنب را

5

شد آن دیوانهٔ بد خوش تابان

چو دیوی سوی آن غول بیابان

6

روان شد سوی فرهاد بد اختر

زبانی پر دروغ و چشمها تر

7

نشسته با شبانی قصه می گفت

کزینسان کوه چون ضایع توان سفت

8

گذشت از مرگ شیرین هفته‌ای بیش

رفیقش هم بران جان کندن خویش

9

چو بشنید این سخن فرهاد دل تنگ

فتاد از بی خودی چون شیشه در سنگ

10

به زاری گفت بازم گو چه گفتی

که هوش از جان و جان از تن برفتی

11

جوابش داد مرد آهنین دل

که ای در سنگ مانده پای در گل

12

چه کاوی کان که آن گوهر ز کان رفت

ز بهر کالبد غمخور که جان رفت

13

تو در کاری چنین زحمت مکش بیش

که برد آن کار فرما زحمت خویش

14

به خاک انداختند اندام پاکش

به آب دیده تر کردند خاکش

15

هزار افسوس از ان شاخ جوانی

که بشکست از دم باد خزانی

16

دگر ره کاین سخن بشنید فرهاد

نشان هوشمندی رفتش از یاد

17

بزد زانگونه سر بر سنگ خارا

که جوی خود شد از سنگ آشکار

18

به جوی شیر در شد جوی خونش

دل که خون گرفت از بوی خونش

19

ز چهره خون ز مژگان خاک می رفت

میان خاک و خون افتاده می گفت

20

که آه ای بخت بی فرمان چه کردی

به دردم می کشی در مان چه کردی

21

کنون کان دوست اندر خاک خواریست

من ار مانم نه شرط دوستداریست

22

من و راه عدم کاینجای کس نیست

ره من تا عدم جز یک نفس نیست

23

چو جان با جان در آمیزد به هم شاد

در آمیزی به خاکش خاکم ای باد

24

همی گفت اینکه روزش را شب آمد

به تلخی جان شیرین بر لب آمد

25

دهانش تلخ و شیرین در زبان بود

به مرگش واپسین شربت همان بود

26

به شیرین گفتمش از دیده خون رفت

که تا شیرین کنان جانش برون رفت

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

شهنشه گفت کز بخت دل افروز

به جوی شیر خواهم رفت امروز

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»خسرو و شیرین»بخش 28 - رفتن خسرو پیش فرهاد و مناظرهٔ ایشان

اگلی نظم

که چون فرهاد روز خود به سر برد

چو شمع صبح دم در سوختن مرد

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»خسرو و شیرین»بخش 30 - رسیدن خبر مرگ فرهاد به شیرین و زاری او

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور