صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. امیرخسرو دهلوی
  2. »دیوان اشعار
  3. »مطلع‌الانوار
  4. »بخش 2 - در علو مقام انسان

بخش 2 - در علو مقام انسان

شاعر: امیرخسرو دهلوی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

ای ز ازل گوهر پاک آمده

گوهر تو زیور خاک آمده

22

چنبر نه چرخ بسی بیخت خاک

تا تو برون آمدی ای در پاک

33

آن خلفی تو که ز روز نخست

کون به مهمانی شش روز تست

44

خود ز پدر گر چه کنون آمدی

با پدر از حجله برون آمدی

55

دفتر معنی تو ز بر خواندهٔ

تختهٔ اسما ز پدر خواندهٔ

66

عرصهٔ عالم به مسافت تراست

دولت آدم به خلافت تراست

77

نعل دگرگون زده اسپت به طعن

بر رخ ابلیس شده داغ لعن

88

چرخ و زمین امر قضایت نبشت

لوح و قلم سر هدایت نبشت

99

حبل ورید تو فکنده بلند

در شرف کنگر الله کمند

1010

نور تو هنگامهٔ انجم شکست

دست تو تسبیح ملایک گسست

1111

جان و جهان همه عالم تویی

وانچه نگنجد به جهان هم تویی

1212

هفت در از گوهر تیغ تو زنگ

نه کمر از دور میان تو تنگ

1313

گنج خدا را تو کلید آمدی

نز پی بازیچه پدید آمدی

1414

چرخ که از گوهر احسانت ساخت

آیینهٔ صورت رحمانت ساخت

1515

آینه زینگونه که داری بچنگ

آه و هزار آه که داری به زنگ

1616

ور تو همان آب و گلی در سرشت

پخته شو از مایهٔ گلخن چو خشت

1717

مرتبه‌ای جو که برانی به ماه

کس نخورد شربت باران ز چاه

1818

بس که مه تو ره بالا گزید

اول ذوالنون شد و پس بایزید

1919

هیچ کسی ره سوی بالا نیافت

تا قدم از همت والا نیافت

2020

برنروی یک قدم از جای خویش

تا ننهی بر دو جهان پای خویش

2121

دیدهٔ اندیشه فلک بیز دار

رخنه مبین پیک نظر تیز دار

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ای دو جهان ذرّهٔ از راه تو

هیچتراز هیچ به درگاه تو

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»مطلع‌الانوار»بخش 1 - از مناجاتها

اگلی نظم

هر چه درین چره کهن ساختند

قالبی از بهر سخن ساختند

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»مطلع‌الانوار»بخش 3 - وصف سخن

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور