صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »دیوان اشعار
  3. »خاتمة الحیات
  4. »قصاید
  5. »شمارهٔ 6 - در جواب انوری واقع شده است

شمارهٔ 6 - در جواب انوری واقع شده است

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

هرکه را در دهان زبان باشد

در ثنای شه جهان باشد

22

کامبخشی که چون ثناش دعاش

ورد جان جهانیان باشد

33

آن که سلطانش ار لقب ننهند

فر سلطانیش عیان باشد

44

بایزید الدرم که تاج سران

بر درش خاک آستان باشد

55

بحر و کان چیست تا کسی گوید

که دلش این و دستش آن باشد

66

هریکی گاه گوهر افشانی

غیرت بحر و رشک کان باشد

77

تابع بخت اوست چرخ کهن

داند این هرکه نکته دان باشد

88

پیر را از متابعت چاره

نیست چون عاشق جوان باشد

99

همچو نوشیروان ز سایه عدل

خلق را مایه امان باشد

1010

سلک عالم همه فروریزد

گر نه حزمش نگاهبان باشد

1111

در جهان گرچه پادشاه بسیست

نه چو او پادشه نشان باشد

1212

هرکه فرمانروایی از وی یافت

کارفرمای انس و جان باشد

1313

پرتو روی او ز راه یقین

رافع ظلمت گمان باشد

1414

نسبت آسمان و دولت او

نسبت گوی و صولجان باشد

1515

روز هیجا که از غبار سپاه

طلعت مهر و مه نهان بادش

1616

متخلخل زمین ز سم ستور

شاغل جوف آسمان باشد

1717

آسمان دگر هوا گیرد

کش فرود از همه مکان باشد

1818

واندر آن آسمان شده رخشان

برق تیغ و شهب سنان باشد

1919

شاه را چتر زر به سمت الرأس

گشته خورشید خاوران باشد

2020

زان طرف نای در نفیر بود

زین طرف کوس در فغان باشد

2121

تیز پر تیر سوی سینه مرد

طایر رو در آشیان باشد

2222

تیغها را ز چشمه سار زره

دمبدم جوی خون روان باشد

2323

گرز سنگین زکاسه سر خصم

جرعه ها خورده سرگران باشد

2424

غرق خون نیزه باغ معرکه را

طیره شاخ ارغوان باشد

2525

تا درآید جهان به خنده فتح

روی اعدا چو زعفران باشد

2626

کوههای بلا دلیران را

سنگ میزان امتحان باشد

2727

آورد زور چون کمان بر تیر

هرکه را پی بر استخوان باشد

2828

در زد و گیر تیر آن که شود

پشتگردان همین کمان باشد

2929

ای خوش آن بادپای آتش سم

کش در آن روز زیر ران باشد

3030

سم او مر هلال و پروین را

داده با یکدگر قران باشد

3131

دم او بر قفای باد صبا

دسته دسته ز خیزران باشد

3232

گر ز امروز بازپس گردد

پیش وی مطلق العنان باشد

3333

گردد از وی پریر پس فردا

سوی فردا چو تگ زنان باشد

3434

روز میدان بر ابلق شب و روز

سابق حبله رهان باشد

3535

حد میدان یک دویدن او

قیروان تا به قیروان باشد

3636

پیش پایش بود چو یک کف دست

گر دوصد دشت بی کران باشد

3737

بازماند نعامه زو هرچند

هم به پا هم به پر دوان باشد

3838

حرب تو با عدودین شاها

نه چو شاهان کامران باشد

3939

کز پی ملک این جهان تیغت

گشته او را هلاک جان باشد

4040

بلکه تا از سعادت ایمان

از بد کفر در امان باشد

4141

تخم ایمان که در دلش کاری

بر او روضه جنان باشد

4242

دیگدان مطبخ نوال تو را

صحن این تیره خاکدان باشد

4343

ایستاده فراز آن مطبخ

آسمان صورت دخان باشد

4444

که شود میهمان خوان وجود

گرنه جود تو میزبان باشد

4545

که کشد خوان احتیاج و نیاز

کش نه لطف تو میهمان باشد

4646

که بود مرکز سپهر کرم

گر نه ذات تو در میان باشد

4747

که دهد شرح سرملک و ملل

گرنه کلک تو ترجمان باشد

4848

که کند سرخ روی دین و دول

گرنه تیغ تو خون فشان باشد

4949

گل که از باغ دولتت چینند

ایمن از آفت خزان باشد

5050

گشته زان پر چو آستین عمل

دامن آخر الزمان باشد

5151

نیست زین شعر قصد جامی آن

که ثناگوی و مدح خوان باشد

5252

خواست کز نام شه به دیوانش

همچو دیگر شهان نشان باشد

5353

تا به افشای شکر موهبتش

بعد از امروز داستان باشد

5454

ورنه وقتی که از گذشتن عمر

سود عالم همه زیان باشد

5555

شاید آن به که مرد اگر به مثل

فارس عرصه بیان باشد

5656

کانچه نبود دعای خالص ازان

مهر بنهاده بر دهان باشد

5757

آنچنان کاتصال جاویدان

لازم ذات فرقدان باشد

5858

باد فرق تو را به افسر ملک

اتصالی که جاودان باشد

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

این نه قصر است همانا که بهشت دگر است

که گشاده به رخ اهل صفا هشت دراست

جامی»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 5 - قصیده اخری

اگلی نظم

چو از تنوع اوضاع گنبد دایر

بیاض صبح نمود از سواد شب ظاهر

جامی»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 7 - در جواب نامه سلطان روم

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور