صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عراقی
  2. »عشاق‌نامه
  3. »آغاز کتاب
  4. »بخش 10 - حکایت

بخش 10 - حکایت

شاعر: عراقی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

چون سکندر ز منزل عادات

شد مسافر به عزم آب حیات

22

اندر آن عزم و آن طلب، بانی

بود با او حکیم یونانی

33

نیز گویند کو وزیرش بود

در قضایای ناگزیرش بود

44

کرد ارسطو بر سکندر یاد

که: شه ما همیشه باقی باد

55

چون مسخر شده است باد تو را

تا جهان است عمر باد تو را

66

چون سکندر ازو شنید دعا

گفت در پاسخش که : ای دانا

77

این دعایی است معتبر، لیکن

ای دریغا! که هست ناممکن

88

به سکندر چنان نمود حکیم

که: بمانی تو در زمانه مقیم

99

هر که بد شد فعال او «قدمات»

که نکو نام یابد آب حیات

1010

نیست مخلوق آنکه دایم زیست

هر که باقی است ذکر او باقی است

1111

عاقل از پایهٔ معانی دهر

کی خورد آب زندگانی دهر؟

1212

هر که او نیک نامی اندوزد

در جهان کسوت بقا دوزد

1313

هر که را علم و ملک و دین باشد

عین آب حیات این باشد

1414

مصطفی گفت و یاد می‌گیرند:

در جهان مؤمنان نمی‌میرند

1515

سرمه‌ای کش ز خاک کوی حبیب

و آب حیوان طلب ز جوی حبیب

1616

التفاتی بکن به مجلس ناز

نفسی شو به آستان نیاز

1717

بندگانت پرند، حر بطلب

هست دریا بر تو، در بطلب

1818

خاطرم در این معانی سفت

نکته‌ای بس مفید و موجز گفت

1919

از کم و بیش و از پس و پیشی

آخر است آنکه اول اندیشی

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

گفت استاد عالم عاقل:

از دو حال است آدمی کامل

عراقی»عشاق‌نامه»آغاز کتاب»بخش 9 - در نصیحت ملوک

اگلی نظم

صاحبا، راز اندرون ز نهفت

تا نپرسی ز من، نخواهم گفت

عراقی»عشاق‌نامه»آغاز کتاب»بخش 11 - اندر ابتدای کتاب

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور