حکایت مرگ ققنس

شاعر: عطار

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

صداکار: آزاده

هست ققنس طرفه مرغی دلستان

موضع این مرغ در هندوستان

سخت منقاری عجب دارد دراز

همچو نی در وی بسی سوراخ باز

قربِ صد سوراخ در منقار اوست

نیست جفتش، طاق بودن کارِ اوست

هست در هر ثُقبه آوازی دگر

زیر هر آوازِ او رازی دگر

چون به هر ثُقبه بنالد زار زار

مرغ و ماهی گردد از وی بی‌قرار

جملهٔ پرّندگان خامش شوند

در خوشیّ بانگ او بی‌هش شوند

فیلسوفی بود دمسازش گرفت

علم موسیقی ز آوازش گرفت

سالِ عمر او بُوَد قربِ هزار

وقت مرگ خود بداند آشکار

چون ببرّد وقتِ مردن دل ز خویش

هیزم آرَد گِردِ خود ده حُزمه بیش

1010

در میان هیزم آید بی‌قرار

دردهد صد نوحه خود را زار زار

1111

پس بدان هر ثُقبه‌ای از جان پاک

نوحه‌ای دیگر برآرد دردناک

1212

چون‌که از هر ثُقبه همچون نوحه‌گر

نوحهٔ دیگر کند نوعی دگر

1313

در میان نوحه از اندوهِ مرگ

هر زمان بر خود بلرزد همچو برگ

1414

از نفیر او همه پرّندگان

وز خروش او همه درّندگان

1515

سوی او آیند چون نظّارگی

دل ببرّند از جهان یک‌بارگی

1616

از غمش آن روز در خون جگر

پیش او بسیار میرد جانور

1717

جمله از زاریّ او حیران شوند

بعضی از بی‌قوّتی بی‌جان شوند

1818

بس عجب روزی بُوَد آن روزِ او

خون چکد از نالهٔ جان‌سوزِ او

1919

باز چون عمرش رسد با یک نفس

بال و پر برهم زند از پیش و پس

2020

آتشی بیرون جهَد از بال او

بعدِ آن آتش بگردد حال او

2121

زود در هیزم فتد آتش همی

پس بسوزد هیزمش خوش‌خوش همی

2222

مرغ و هیزم هر دو چون اخگر شوند

بعد از اخگر نیز خاکستر شوند

2323

چون نمانَد ذره‌ای اخگر پدید

ققنسی آید ز خاکستر پدید

2424

آتش آن هیزم چو خاکستر کند

از میان، ققنس‌بچه سر برکند

2525

هیچ‌کس را در جهان این اوفتاد

کو پس از مردن بزاید نابزاد؟

2626

گر چو ققنس عمرِ بسیارت دهند

هم بمیری هم بسی کارت دهند

2727

سال‌ها در ناله و در درد بود

بی‌ولد، بی‌جفت، فردی فرد بود

2828

در همه آفاق پیوندی نداشت

محنت جفتی و فرزندی نداشت

2929

آخرالامرش اجل چون یاد داد

آمد و خاکسترش بر باد داد

3030

تا بدانی تو که از چنگ اجل

کس نخواهد برد جان چند از حیَل

3131

در همه آفاق کس بی‌مرگ نیست

وین عجایب بین که کس را برگ نیست

3232

مرگ اگرچه بس درشت و ظالم است

گردن آن را نرم کردن لازم است

3333

گرچه ما را کارِ بسیار اوفتاد

سخت‌تر از جمله، این کار اوفتاد

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور