صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »بیان الارشاد
  3. »بخش 9 - نباید بود ازو غافل زمانی

بخش 9 - نباید بود ازو غافل زمانی

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

بدان ای دل اگر هستی تو عاقل

که یک دم می‌نشاید بود غافل

22

بروز و شب عبادت کرد باید

دل و جانت قرین درد باید

33

از آن بخشیدت ای جان زندگی را

که تا بندی کمرمر بندگی را

44

براه بندگی چون اندر آیی

بقدر وسع خود جهدی نمایی

55

کلید معرفت آمد عبادت

بشرط آنکه گوئی ترک عادت

66

عبادت را اساس راه دین دان

عبادت بود مقصودش یقین دان

77

چو مرد از اصل فطرت مستعد است

همه کار وی اندر دین مجد است

88

چوگشتی مستعد این سعادت

مکن تقصیر در عین عبادت

99

عبادت چون کنی از علم باید

که تا کاری ترا ز آنجا گشاید

1010

اگر بی علم باشد کار و بارت

یقین بر هیچ پاید روزگارت

1111

حقیقت دان اگر هستی تو غافل

ولی هرگز نگردد مرد جاهل

1212

نه او کامل بود اندر عبادت

پرستشها کند لیکن به عادت

1313

چو رو آری برین ره علم آموز

که بی علمت شود تیره شب و روز

1414

بکارت هرچه آمد ظاهر شرع

بیاموز از فقیهی اصل تا شرع

1515

وضو وغسل و ارکان طهارت

تمامت فهم کن اندر عبادت

1616

همان حکم نماز و روزهٔ خویش

بخوان و فهم کن آنگه بیندیش

1717

همان حکم زکوة و حج یکسر

اگر مالت بود بر خوان ز دفتر

1818

همان حکم حلال و هر حرامی

همی خوان تا که یابی نیکنامی

1919

ز شخص عالم این یکسر بیاموز

که تا روزت شود پیوسته فیروز

2020

ز غیر حق تبری کن تو جانا

که تا بینا شوی در راه و دانا

2121

که پیش سالکان توبه همین است

چنین توبه اساس راه دین است

2222

بدان ارکان نیت پنج چیز است

وزان هر پنج دین تو عزیز است

2323

سه باشد عام و دو خاص ای برادر

بترک هر یکی سوزی بر آذر

2424

شهادت با نماز و روزه عام است

که کار خلق از آنها با نظام است

2525

زکوة و حج خاص مالدار است

چو بگذاری از آن بهتر چه کار است

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

نباید بود ازو غافل زمانی

اگر غافل شوی یابی زیانی

عطار»بیان الارشاد»بخش 8 - در شرح نفس فرماید

اگلی نظم

از ایمانست اصل جمله ای یار

تو را همچو جان در دل نگهدار

عطار»بیان الارشاد»بخش 10 - در بیان ایمان و اسلام

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور