صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »بیان الارشاد
  3. »بخش 30 - در بیان دستور اربعین رابع

بخش 30 - در بیان دستور اربعین رابع

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

چو کردی اربعین دیگر آغاز

بکلی خویش را از خود بپرداز

22

درین نوبت دگرگون گردد احوال

که خواهی گشت ای جان صاحب حال

33

شوی مرده ز هستیها به یکبار

که بر تو ناید از هستی دگربار

44

بترک ذکر و فکر خود بگوئی

بیکره دست ودل زانجمله شوئی

55

چنان مستغرق مذکور گردی

که صد فرسنگ از خوددور گردی

66

مگر وقت ادای هر نمازی

ترا با خود دهند از بهررازی

77

بجز یک قطره آبی وقت افطار

درونت از خورش ندهد دگر بار

88

بیابی تو عنایت را عطائی

بیابد نفست از خوردن رهائی

99

دگر هرگز خبر از خود نداری

که تا این اربعین را برسرآری

1010

مگر در صبح آخر روز ناچار

هم از خود باخبر گردی هم از یار

1111

چنین گر بر سر آید اربعینت

بسا دولت که با جان شد قرینت

1212

بدین دولت نیابد هر کسی راه

مگر آنکس که باشد خاص درگاه

1313

درین امت کسان هستند مستور

بمعنی دائماً از خلق مهجور

1414

که روزی را که بگذارند در صوم

بود فاضلتر از چل روز آن قوم

1515

سه روز ایام بیضی را که دارند

از ایشان اربعین‌ها درگذارند

1616

هر آن کشفی که ایشان را بچل روز

شود حاصل بجد و جهد دلسوز

1717

بر اینها کشف گردد آن بیکدم

از آن باشند بر جمله مقدم

1818

ازین بگذر فلان ساز دگر ساز

که با هر کس نشاید گفتن این راز

1919

چو این چار اربعین آمد بانجام

دگرگون ریزم اندر حلق تو جام

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

سیم را چونکه خواهی کرد آغاز

تو خود را از تمناها بپرداز

عطار»بیان الارشاد»بخش 29 - در اربعین ثالث فرماید

اگلی نظم

سماع اصلی بزرگست اندرین ره

چو یابی سمع دل گردی تو آگه

عطار»بیان الارشاد»بخش 31 - در بیان سماع و کیفیت آن

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور