صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »بیان الارشاد
  3. »بخش 30 - در بیان دستور اربعین رابع

بخش 30 - در بیان دستور اربعین رابع

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

چو کردی اربعین دیگر آغاز

بکلی خویش را از خود بپرداز

2

درین نوبت دگرگون گردد احوال

که خواهی گشت ای جان صاحب حال

3

شوی مرده ز هستیها به یکبار

که بر تو ناید از هستی دگربار

4

بترک ذکر و فکر خود بگوئی

بیکره دست ودل زانجمله شوئی

5

چنان مستغرق مذکور گردی

که صد فرسنگ از خوددور گردی

6

مگر وقت ادای هر نمازی

ترا با خود دهند از بهررازی

7

بجز یک قطره آبی وقت افطار

درونت از خورش ندهد دگر بار

8

بیابی تو عنایت را عطائی

بیابد نفست از خوردن رهائی

9

دگر هرگز خبر از خود نداری

که تا این اربعین را برسرآری

10

مگر در صبح آخر روز ناچار

هم از خود باخبر گردی هم از یار

11

چنین گر بر سر آید اربعینت

بسا دولت که با جان شد قرینت

12

بدین دولت نیابد هر کسی راه

مگر آنکس که باشد خاص درگاه

13

درین امت کسان هستند مستور

بمعنی دائماً از خلق مهجور

14

که روزی را که بگذارند در صوم

بود فاضلتر از چل روز آن قوم

15

سه روز ایام بیضی را که دارند

از ایشان اربعین‌ها درگذارند

16

هر آن کشفی که ایشان را بچل روز

شود حاصل بجد و جهد دلسوز

17

بر اینها کشف گردد آن بیکدم

از آن باشند بر جمله مقدم

18

ازین بگذر فلان ساز دگر ساز

که با هر کس نشاید گفتن این راز

19

چو این چار اربعین آمد بانجام

دگرگون ریزم اندر حلق تو جام

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

سیم را چونکه خواهی کرد آغاز

تو خود را از تمناها بپرداز

عطار»بیان الارشاد»بخش 29 - در اربعین ثالث فرماید

اگلی نظم

سماع اصلی بزرگست اندرین ره

چو یابی سمع دل گردی تو آگه

عطار»بیان الارشاد»بخش 31 - در بیان سماع و کیفیت آن

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور