Section

دفتر اول

Poems

بخش 1الله سبحانه هوالبرالودود

34 couplets

بخش 2اشارت به تنزیه و تقدس حضرت حق سبحانه و تعالی

24 couplets

بخش 3در بیان آنکه حقیقت حضرت حق سبحانه و تعالی هستی ساذج است و وجود مطلق

18 couplets

بخش 4اشارت به معنی تنزیه که متقضای عقل و تشبیه که موجب سمع است با تنبیه بر آنکه کمال در مرتبه جمع است

18 couplets

بخش 5مناجات در تضرع و ابتهال به حضرت ذوالجلال والافضال جل جلاله و عم نواله

48 couplets

بخش 6در نعت سیدالمرسلین و خاتم النبیین علیه من الصلوات الفضلها و من التحیات اکلمها

44 couplets

بخش 7در خطاب زمین بوس حضرتی که نقش خاتم نبوتش خاتم النبیین است و طراز خلعت رسالتش سیدالمرسلین صلی الله علیه و آله و سلم

42 couplets

بخش 8گفتار در اظهار دولتخواهی و مدحت گزاری حضرت خلافت پناهی سلطنت شعاری خلدالله تعالی ملکه و سلطانه و علا امره و شأنه

49 couplets

بخش 9خطاب زمین بوس با ترغیب در رعایت رعایا و شفقت بر عموم برایا

11 couplets

بخش 10قصه شفقت ورزیدن موسی علیه السلام و بره گریخته را به دوش کشیدن و از گلیم شبانی به خلعت کلیمی رسیدن

19 couplets

بخش 11در بیان آنکه حکمت در وجود پادشاه صاحب جلالت حکمت است به موجب راستی و عدالت

13 couplets

بخش 12در صفت عدل و نصفت

7 couplets

بخش 13در بیان آنکه طمع را که از جمله آفات است با منقبت معدلت منافات است

6 couplets

بخش 14پند مأمون به فرزند خویش

4 couplets

بخش 15قطع اطناب اطناب و ختم بر دعای استجابت ماب

14 couplets

بخش 16گفتار در ترغیب مسترشدان آگاه بر مداومت کلمه طیبه لااله الاالله که مفتاح گنج سعادت و مصباح کنج عبادت است

47 couplets

بخش 17اشارت به آنکه گفته اند الصوفی کاین باین

6 couplets

بخش 18اشارت به ذکر خفیه که گفته اند لایطلع علیه ملک فیکتبه و لا نفس فتعجب به

6 couplets

بخش 19در کشف و اظهار آنکه در نفس کلمه طیبه لااله الاالله اشارتی هست به ستر و اخفای آن

9 couplets

بخش 20اشارت به آنکه در ترکیب و ترتیب حروف کلمه طیبه اشعاری هست به ستر توحید که مفهوم و مضمون آنست

12 couplets

بخش 21قال بعض کبراء العارفین قدس سره معنی لااله الاالله ان لا شی ء مما یدعی الها غیرالله

5 couplets

بخش 22در مذمت آنان که به جهت اجتماع عوام و استجلاب منافع معاش از ایشان مجالس آرایند و به سبیل جهر و اعلان به ذکر حق سبحانه و تعالی اشتغال نمایند

19 couplets

بخش 23تمثیل

14 couplets

بخش 24در بیان فرق میان رقص ارباب نقص و حال اهل کمال

5 couplets

بخش 25تمثیل

39 couplets

بخش 26در ذکر قلبی آنان که دم از ذکر قلبی زنند و بر خود علامات آن نصب کرده آن را از قبیل ذکر خفیه شمارند و ندانند که آن نیز حکم ذکر جهر دارد بلکه ذکر جهر نیز از آن بهتر است زیرا که در ذکر جهر اصل ذکر متحقق است و احتمال غیر آن ندارد به خلاف ذکر خفیه

37 couplets

بخش 27حکایت آن غوری که در مناره پنهان شده بود و فریاد می کرد که مرا مجویید که من اینجا نیستم

24 couplets

بخش 28در بیان آنکه آنچه گذشت مذمت ذکر سر و جهر نیست بلکه مذمت جماعتی است که آن را وسیله لذات جسمانی و شهوات نفسانی ساخته اند

13 couplets

بخش 29در بیان آنکه از خودی خود رستن و از عجب و ریا خلاص شدن جز در خدمت پیر صاحب تصرف دست ندهد

30 couplets

بخش 30در بیان معنی رباعی که منسوب است به یکی از سلسه خانواده خواجگان ماوراء النهر قدس الله اسرارهم

16 couplets

بخش 31در ترغیب مطالب بر مراقبه که عبارت است از نسیان رؤیة المخلوق بدوام النظر الی الخالق بنسیان رؤیة المخلوق یعنی رونده راه می باید که دائما ناظر جناب احدیت باشد و رقم نسیان و نیستی و فنا بر ناصیه جمیع مخلوقات کشد

10 couplets

بخش 32حضرت خواجه بزرگ بهاء الحق و الدین المعروف به نقشبند قدس سره می فرمودند که دوام مراقبه نادر است و از این طایفه اندکی کسب آن کرده اند و ما به طریق حصول آن را یافته ایم که مخالف نفس است

8 couplets

بخش 33ملاقات پیر کار دیده با جوان نورسیده

9 couplets

بخش 34در بیان آنکه حضرت خواجه بزرگوار قدس سره می فرمودند که بنای کار را به نفس می باید کرد چنانکه اشتغال به وظیفه و زمان حال از تذکر ماضی و تفکر در مستقبل را مشغول گرداند و نفس را مگذارد که ضایع گذرد

12 couplets

بخش 35امام شافعی گفت عمری گرد صوفیه گردیدم از ایشان دو سخن پسندیده شنیدم. یکی آنکه الوقت سیف قاطع و دیگر آنکه ان من العصمة ان لا تقدر

23 couplets

بخش 36در بیان سخن آن عارف که گفت دوستان همه عالم دشمنند و همه دشمنان دوستند

9 couplets

بخش 37در شرح حدیث اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیک

10 couplets

بخش 38در بیان معنی ان من العصمة ان لایقدر

38 couplets

بخش 39در بیان آنکه در کلام سابق مذکور شد منافی اثبات اختیار آدمی نیست و در تحقیق معنی اختیار و جبر

14 couplets

بخش 40در بیان جواب از سؤالی که چون بنده مختار در اختیار خود مجبور باشد اختیار وی به جبر راجع شود پس حکمت تکلیف وی به اوامر و نواهی چه باشد

24 couplets

بخش 41حکایت بر سبیل تمثیل

28 couplets

بخش 42امتحان کردن شاه آن دو غلام را

10 couplets

بخش 43سرعت نمودن غلام مقبول به انقیاد امر پادشاه و تبری کردن او از حول و قوت خویش

16 couplets

بخش 44ابا کردن غلام دیگر از امتثال فرمان پادشاه

17 couplets

بخش 45بیان فرمودن پاشاه که مقصود از این امر اتیان بفعل مأمور به بود بلکه غرض آن بود که آنچه در سرشت شماست از انقیاد و عناد ظاهر شود

9 couplets

بخش 46اشارت به آنکه امر دو قسم است ایجادی و ایجابی

5 couplets

بخش 47سؤال غلام گناهکار از شاه گردون اقتدار

4 couplets

بخش 48جواب پادشاه از سؤال غلام

15 couplets

بخش 49سؤال دیگر از زبان غلام

3 couplets

بخش 50جواب

7 couplets
دفتر اول — Haft Awrang · ZindeRood