غزل شمارهٔ 1164

چیست هستی به آن‌همه آزار؟

گل چشمی و ناز صد مژه خار

خاک ما نامه‌ها به جانب یار

می‌نویسد ولی به خط غبار

در هوس‌گاه عالم بیکار

اگرت ناخنیست، سر می‌خار

خواجه عبدالخالق غجدوانی را - قدس سره - روزی درویشی پیش او گفت: اگر خدای تعالی مرا مخیر گرداند میان بهشت و دوزخ من دوزخ را انتخاب کنم زیراکه بهشت مراد نفس است و دوزخ مراد خدای تعالی خواجه او را رد کردند و فرمودند که بنده را به اختیار چه کار؟ هر جا گوید رو رویم و هرجا گوید باش باشیم.

کار بی اختیار خواجه مکن

از عبدالله بن جعفر - رضی الله عنه - آورده اند که روزی عزیمت سفری کرده بود، در نخلستان قومی فرود آمد که غلامی سیاه نگاهبان آن بود، دید که سه قرص نان به جهت قوت وی آوردند سگی آنجا حاضر شد.

آن غلام یک قرص را پیش وی انداخت، بخورد پس دیگری را بینداخت، آن را هم بخورد و پس دیگری را بینداخت، آن را هم بخورد عبدالله رضی الله عنه از وی پرسید که هر روز قوت تو چیست؟ گفت: آنچه دیدی.

چیست آن شاهد سفید عذار

رو برهنه روان به هر بازار

عقد دینارها که از کف جود

کرد شاه جهان پناه نثار

شمت برقا یلوح للاسرار

کاد یمحو بریقه الانوار

بر رُخَش زلف عاشق است چو من

لاجرم همچو منش نیست قرار

دور ماند از سرای خویش و تبار

نسری ساخت بر سر کهسار