غزل شمارهٔ 1668

شاعر: بیدل دهلوی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

قافیہ: ار

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 27

صنف: غزل

Toggle stanza 1
در هوس‌گاه عالم بیکار
1

در هوس‌گاه عالم بیکار

اگرت ناخنیست، سر می‌خار

2

مگذر از عشرت برهنه‌سری

پای‌پیچ است پیچش دستار

3

فرصتی نیست نقد کیسهٔ صبح

ای هوا مایه‌ات! نفس بشمار

4

فکر جولان مکن ‌که روی زمین

از هجوم دل است آبله‌زار

5

چون نگین بهر سجدهٔ نامی

بسته‌ایم از خط جبین زنار

6

سیر مجمل‌، مفصلی دارد

دانه مُهریست بر سر طومار

7

چیست معمورهٔ فریب جهان

دل بنای شکستگی معمار

8

شش جهت از دل دو نیم پر است

خاطرت خوش که گندم است انبار

9

غره منشین به حاصل دنیا

نیست جز مرگ، نقد کیسهٔ مار

10

کینه‌خیز است طبعهای درشت

سنگ باشد زمین تخم شرار

11

چون ‌گهر کسب‌ عزت ‌آسان نیست

سر به کف ‌گیر و آبرو بردار

12

بیدل افسانه بشنو و تن زن

شب دراز است وگفت‌وگو بیکار

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

خواجه عبدالخالق غجدوانی را - قدس سره - روزی درویشی پیش او گفت: اگر خدای تعالی مرا مخیر گرداند میان بهشت و دوزخ من دوزخ را انتخاب کنم زیراکه بهشت مراد نفس است و دوزخ مراد خدای تعالی خواجه او را رد کردند و فرمودند که بنده را به اختیار چه کار؟ هر جا گوید رو رویم و هرجا گوید باش باشیم.

کار بی اختیار خواجه مکن

جامیبهارستانروضهٔ نخستین (در ذکر احوال مشایخ صوفیه)بخش 33

از عبدالله بن جعفر - رضی الله عنه - آورده اند که روزی عزیمت سفری کرده بود، در نخلستان قومی فرود آمد که غلامی سیاه نگاهبان آن بود، دید که سه قرص نان به جهت قوت وی آوردند سگی آنجا حاضر شد.

آن غلام یک قرص را پیش وی انداخت، بخورد پس دیگری را بینداخت، آن را هم بخورد و پس دیگری را بینداخت، آن را هم بخورد عبدالله رضی الله عنه از وی پرسید که هر روز قوت تو چیست؟ گفت: آنچه دیدی.

جامیبهارستانروضهٔ چهارم (در ذکر بخشندگان)بخش 6

چیست آن شاهد سفید عذار

رو برهنه روان به هر بازار

جامیدیوان اشعارقصایدشمارهٔ 15

عقد دینارها که از کف جود

کرد شاه جهان پناه نثار

جامیدیوان اشعارقطعاتشمارهٔ 27

شمت برقا یلوح للاسرار

کاد یمحو بریقه الانوار

جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 244

بر رُخَش زلف عاشق است چو من

لاجرم همچو منش نیست قرار

رودکیقصاید و قطعاتشمارهٔ 54 - بر رخش «زلف» عاشق است چو من

دور ماند از سرای خویش و تبار

نسری ساخت بر سر کهسار

رودکیمثنوی‌هاابیات به جا مانده از مثنوی بحر خفیفپاره 8

مطربِ عاشقان بجنبان تار

بزن آتش به مؤمن و کفار

رومیدیوان شمسغزلیاتغزل شمارهٔ 1156

گر تو خواهی وطن پر از دلدار

خانه را رو تهی کن از اغیار

رومیدیوان شمسغزلیاتغزل شمارهٔ 1157

رحم بر یار کی کند هم یار

آه بیمار کی شنود بیمار

رومیدیوان شمسغزلیاتغزل شمارهٔ 1158

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور