بخش 11 - حکایت مرد کوته نظر و زن عالی همت

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

یکی طفل دندان برآورده بود

پدر سر به فکرت فرو برده بود

که من نان و برگ از کجا آرمش؟

مروت نباشد که بگذارمش

چو بیچاره گفت این سخن، نزد جفت

نگر تا زن او را چه مردانه گفت:

مخور هول ابلیس تا جان دهد

همان کس که دندان دهد نان دهد

تواناست آخر خداوند روز

که روزی رساند، تو چندین مسوز

نگارندهٔ کودک اندر شکم

نویسنده عمر و روزی است هم

خداوندگاری که عبدی خرید

بدارد، فکیف آن که عبد آفرید

تو را نیست این تکیه بر کردگار

که مملوک را بر خداوندگار

شنیدی که در روزگار قدیم

شدی سنگ در دست ابدال سیم

1010

نپنداری این قول معقول نیست

چو قانع شدی سیم و سنگت یکی است

1111

چو طفل اندرون دارد از حرص پاک

چه مشتی زرش پیش همت چه خاک

1212

خبر ده به درویش سلطان‌پرست

که سلطان ز درویش مسکین‌ترست

1313

گدا را کند یک درم سیم سیر

فریدون به ملک عجم نیم سیر

1414

نگهبانی ملک و دولت بلاست

گدا پادشاه است و نامش گداست

1515

گدایی که بر خاطرش بند نیست

به از پادشاهی که خرسند نیست

1616

بخسبند خوش روستایی و جفت

به ذوقی که سلطان در ایوان نخفت

1717

اگر پادشاه است و گر پینه‌دوز

چو خفتند گردد شب هر دو روز

1818

چو سیلابِ خواب آمد و مرد برد

چه بر تخت سلطان، چه بر دشت کرد

1919

چو بینی توانگر سر از کبر مست

برو شکر یزدان کن ای تنگدست

2020

نداری بحمدالله آن دسترس

که برخیزد از دستت آزار کس

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور