بخش 5 - حکایت عیسی (ع) و عابد و ناپارسا

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

شنیدستم از راویان کلام

که در عهد عیسی علیه‌السلام

یکی زندگانی تلف کرده بود

به جهل و ضلالت سر آورده بود

دلیری سیه نامه‌ای سخت دل

ز ناپاکی ابلیس در وی خجل

به سر برده ایام، بی حاصلی

نیاسوده تا بوده از وی دلی

سرش خالی از عقل و از احتشام

شکم فربه از لقمه‌های حرام

به ناراستی دامن آلوده‌ای

به ناداشتی دوده اندوده‌ای

نه چشمی چو بینندگان راست رو

نه گوشی چو مردم نصیحت شنو

چو سال بد از وی خلایق نفور

نمایان به هم چون مه نو ز دور

هوی و هوس خرمنش سوخته

جوی نیکنامی نیندوخته

1010

سیه نامه چندان تنعم براند

که در نامه جای نبشتن نماند

1111

گنهکار و خودرای و شهوت پرست

به غفلت شب و روز مخمور و مست

1212

شنیدم که عیسی در آمد ز دشت

به مقصوره عابدی برگذشت

1313

به زیر آمد از غرفه خلوت نشین

به پایش در افتاد سر بر زمین

1414

گنهکار برگشته اختر ز دور

چو پروانه حیران در ایشان ز نور

1515

تأمل به حسرت کنان شرمسار

چو درویش در دست سرمایه‌دار

1616

خجل زیر لب عذرخواهان به سوز

ز شبهای در غفلت آورده روز

1717

سرشک غم از دیده باران چو میغ

که عمرم به غفلت گذشت ای دریغ!

1818

بر انداختم نقد عمر عزیز

به دست از نکویی نیاورده چیز

1919

چو من زنده هرگز مبادا کسی

که مرگش به از زندگانی بسی

2020

برست آن که در عهد طفلی بمرد

که پیرانه سر شرمساری نبرد

2121

گناهم ببخش ای جهان آفرین

که گر با من آید فبئس القرین

2222

نگون مانده از شرمساری سرش

روان آب حسرت به شیب و برش

2323

در این گوشه نالان گنهکار پیر

که فریاد حالم رس ای دستگیر

2424

وز آن نیمه عابد سری پر غرور

ترش کرده بر فاسق ابرو ز دور

2525

که این مدبر اندر پی ما چراست؟

نگون بخت جاهل چه در خورد ماست؟

2626

به گردن در آتش در افتاده‌ای

به باد هوی عمر بر داده‌ای

2727

چه خیر آمد از نفس تر دامنش

که صحبت بود با مسیح و منش؟

2828

چه بودی که زحمت ببردی ز پیش

به دوزخ برفتی پس کار خویش

2929

همی رنجم از طلعت ناخوشش

مبادا که در من فتد آتشش

3030

به محشر که حاضر شوند انجمن

خدایا تو با او مکن حشر من

3131

در این بود و وحی از جلیل الصفات

در آمد به عیسی علیه الصلوة

3232

که گر عالم است این و گر وی جهول

مرا دعوت هر دو آمد قبول

3333

تبه کرده ایام برگشته روز

بنالید بر من به زاری و سوز

3434

به بیچارگی هر که آمد برم

نیندازمش ز آستان کرم

3535

عفو کردم از وی عملهای زشت

به انعام خویش آرمش در بهشت

3636

و گر عار دارد عبادت پرست

که در خلد با وی بود هم نشست

3737

بگو ننگ از او در قیامت مدار

که آن را به جنت برند این به نار

3838

که آن را جگر خون شد از سوز و درد

گر این تکیه بر طاعت خویش کرد

3939

ندانست در بارگاه غنی

که بیچارگی به ز کبر و منی

4040

کرا جامه پاک است و سیرت پلید

در دوزخش را نباید کلید

4141

بر این آستان عجز و مسکینیت

به از طاعت و خویشتن بینیت

4242

چو خود را ز نیکان شمردی، بدی

نمی‌گنجد اندر خدایی خودی

4343

اگر مردی از مردی خود مگوی

نه هر شهسواری به در برد گوی

4444

پیاز آمد آن بی هنر جمله پوست

که پنداشت چون پسته مغزی در اوست

4545

از این نوع طاعت نیاید به کار

برو عذر تقصیر طاعت بیار

4646

چه رند پریشان شوریده بخت

چه زاهد که بر خود کند کار سخت

4747

به زهد و ورع کوش و صدق و صفا

ولیکن میفزای بر مصطفی

4848

نخورد از عبادت بر آن بی‌خرد

که با حق نکو بود و با خلق بد

4949

سخن ماند از عاقلان یادگار

ز سعدی همین یک سخن یاد دار

5050

گنهکار اندیشناک از خدای

به از پارسای عبادت نمای

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور