بخش 13 - حکایت در معنی سفاهت نااهلان

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

طمع برد شوخی به صاحبدلی

نبود آن زمان در میان حاصلی

کمربند و دستش تهی بود و پاک

که زر برفشاندی به رویش چو خاک

برون تاخت خواهندهٔ خیره روی

نکوهیدن آغاز کردش به کوی

که زنهار از این کژدمان خموش

پلنگان درندهٔ صوف پوش

که چون گربه زانو به دل برنهند

و گر صیدی افتد چو سگ در جهند

سوی مسجد آورده دکان شید

که در خانه کمتر توان یافت صید

ره کاروان شیرمردان زنند

ولی جامه مردم اینان کنند

سپید و سیه پاره بر دوخته

به سالوس و پنهان زر اندوخته

زهی جو فروشان گندم نمای

جهانگرد شبکوک خرمن گدای

1010

مبین در عبادت که پیرند و سست

که در رقص و حالت جوانند و چست

1111

چرا کرد باید نماز از نشست

چو در رقص بر می‌توانند جست؟

1212

عصای کلیمند بسیار خوار

به ظاهر چنین زرد روی و نزار

1313

نه پرهیزگار و نه دانشورند

همین بس که دنیا به دین می‌خورند

1414

عبایی بلیلانه در تن کنند

به دخل حبش جامهٔ زن کنند

1515

ز سنت نبینی در ایشان اثر

مگر خواب پیشین و نان سحر

1616

شکم تا سر آکنده از لقمه تنگ

چو زنبیل دریوزه هفتاد رنگ

1717

نخواهم در این وصف از این بیش گفت

که شنعت بود سیرت خویش گفت

1818

فرو گفت از این شیوه نادیده گوی

نبیند هنر دیدهٔ عیبجوی

1919

یکی کرده بی آبرویی بسی

چه غم داردش ز آبروی کسی؟

2020

مریدی به شیخ این سخن نقل کرد

گر انصاف پرسی، نه از عقل کرد

2121

بدی در قفا عیب من کرد و خفت

بتر زو قرینی که آورد و گفت

2222

یکی تیری افکند و در ره فتاد

وجودم نیازرد و رنجم نداد

2323

تو برداشتی و آمدی سوی من

همی در سپوزی به پهلوی من

2424

بخندید صاحبدل نیکخوی

که سهل است از این صعب تر گو بگوی

2525

هنوز آنچه گفت از بدم اندکی است

از آنها که من دانم از صد یکی است

2626

ز روی گمان بر من اینها که بست

من از خود یقین می‌شناسم که هست

2727

وی امسال پیوست با ما وصال

کجا داندم عیب هفتاد سال؟

2828

به از من کس اندر جهان عیب من

نداند به جز عالم الغیب من

2929

ندیدم چنین نیک پندار کس

که پنداشت عیب من این است و بس

3030

به محشر گواه گناهم گر اوست

ز دوزخ نترسم که کارم نکوست

3131

گرم عیب گوید بد اندیش من

بیا گو ببر نسخه از پیش من

3232

کسان مرد راه خدا بوده‌اند

که برجاس تیر بلا بوده‌اند

3333

زبون باش چون پوستینت درند

که صاحبدلان بار شوخان برند

3434

گر از خاک مردان سبویی کنند

به سنگش ملامت کنان بشکنند

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور