بخش 4 - مدح ابوبکر بن سعد بن زنگی

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

مرا طبع از این نوع خواهان نبود

سر مدحت پادشاهان نبود

ولی نظم کردم به نام فلان

مگر باز گویند صاحبدلان

که سعدی که گوی بلاغت ربود

در ایام بوبکر بن سعد بود

سزد گر به دورش بنازم چنان

که سید به دوران نوشیروان

جهانبان دین پرور دادگر

نیامد چو بوبکر بعد از عمر

سر سرفرازان و تاج مهان

به دوران عدلش بناز، ای جهان

گر از فتنه آید کسی در پناه

ندارد جز این کشور آرامگاه

فطوبی لباب کبیت العتیق

حوالیه من کل فج عمیق

ندیدم چنین گنج و ملک و سریر

که وقف است بر طفل و درویش و پیر

1010

نیامد برش دردناک غمی

که ننهاد بر خاطرش مرهمی

1111

طلبکار خیر است امیدوار

خدایا امیدی که دارد برآر

1212

کله گوشه بر آسمان برین

هنوز از تواضع سرش بر زمین

1313

گدا گر تواضع کند خوی اوست

ز گردن فرازان تواضع نکوست

1414

اگر زیردستی بیفتد چه خاست؟

زبردست افتاده مرد خداست

1515

نه ذکر جمیلش نهان می‌رود

که صیت کرم در جهان می‌رود

1616

چنویی خردمند فرخ نژاد

ندارد جهان تا جهان است، یاد

1717

نبینی در ایام او رنجه‌ای

که نالد ز بیداد سرپنجه‌ای

1818

کس این رسم و ترتیب و آیین ندید

فریدون با آن شکوه، این ندید

1919

از آن پیش حق پایگاهش قوی است

که دست ضعیفان به جاهش قوی است

2020

چنان سایه گسترده بر عالمی

که زالی نیندیشد از رستمی

2121

همه وقت مردم ز جور زمان

بنالند و از گردش آسمان

2222

در ایام عدل تو ای شهریار

ندارد شکایت کس از روزگار

2323

به عهد تو می‌بینم آرام خلق

پس از تو ندانم سرانجام خلق

2424

هم از بخت فرخنده فرجام توست

که تاریخ سعدی در ایام توست

2525

که تا بر فلک ماه و خورشید هست

در این دفترت ذکر جاوید هست

2626

ملوک ار نکو نامی اندوختند

ز پیشینگان سیرت آموختند

2727

تو در سیرت پادشاهی خویش

سبق بردی از پادشاهان پیش

2828

سکندر به دیوار رویین و سنگ

بکرد از جهان راه یأجوج تنگ

2929

تو را سد یأجوج کفر از زر است

نه رویین چو دیوار اسکندر است

3030

زبان آوری کاندر این امن و داد

سپاست نگوید زبانش مباد

3131

زهی بحر بخشایش و کان جود

که مستظهرند از وجودت وجود

3232

برون بینم اوصاف شاه از حساب

نگنجد در این تنگ میدان کتاب

3333

گر آن جمله را سعدی انشا کند

مگر دفتری دیگر املا کند

3434

فروماندم از شکر چندین کرم

همان به که دست دعا گسترم

3535

جهانت به کام و فلک یار باد

جهان آفرینت نگهدار باد

3636

بلند اخترت عالم افروخته

زوال اختر دشمنت سوخته

3737

غم از گردش روزگارت مباد

وز اندیشه بر دل غبارت مباد

3838

که بر خاطر پادشاهان غمی

پریشان کند خاطر عالمی

3939

دل و کشورت جمع و معمور باد

ز ملکت پراکندگی دور باد

4040

تنت باد پیوسته چون دین، درست

بداندیش را دل چو تدبیر، سست

4141

درونت به تأیید حق شاد باد

دل و دین و اقلیمت آباد باد

4242

جهان آفرین بر تو رحمت کناد

دگر هرچه گویم فسانه‌ست و باد

4343

همینت بس از کردگار مجید

که توفیق خیرت بود بر مزید

4444

نرفت از جهان سعد زنگی به درد

که چون تو خلف نامبردار کرد

4545

عجب نیست این فرع از آن اصل پاک

که جانش بر اوج است و جسمش به خاک

4646

خدایا بر آن تربت نامدار

به فضلت که باران رحمت ببار

4747

گر از سعد زنگی مثل ماند یاد

فلک یاور سعد بوبکر باد

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور