بخش 17 - حکایت درویش با روباه

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

یکی روبَهی دید بی دست و پای

فروماند در لطف و صُنعِ خدای

که چون زندگانی به سر می‌بَرَد

بدین دست و پای از کجا می‌خورَد

در این بود درویشِ شوریده‌ رنگ

که شیری درآمد شغالی به چنگ

شغالِ نگون‌بخت را شیر خورد

بماند آنچه روبَه از آن سیر خورد

دگر روز باز اتفاق اوفتاد

که روزی‌رسان قوْتِ روزش بداد

یقین، مرد را دیده بیننده کرد

شد و تکیه بر آفریننده کرد

کز این پس به کُنجی نشینم چو مور

که روزی نخوردند پیلان به زور

زَنَخدان فرو بُرد چندی به جَیبْ

که بخشنده روزی فرستد زِ غَیب

نه بیگانه تیمار خوردش نه دوست

چو چنگش رگ و استخوان ماند و پوست

1010

چو صبرش نماند از ضعیفی و هوش

زِ دیوارِ محرابَش آمد به گوش

1111

برو شیرِ دَرنده باش، ای دَغَل

مَینداز خود را چو روباهِ شَل

1212

چنان سعی کن کز تو مانَد چو شیر

چه باشی چو روبَه به وامانده سیر

1313

چو شیر آن که را گردنی فَربه است

گر افتد چو روبه، سگ از وی بِه است

1414

به چنگ آر و با دیگران نوش کن

نه بر فضلهٔ دیگران گوش کن

1515

بخور تا توانی به بازوی خویش

که سَعیَت بُوَد در ترازوی خویش

1616

چو مَردان بِبَر رنج و راحت رسان

مُخَنَث خورَد دَسترَنجِ کَسان

1717

بگیر ای جوان دستِ درویشِ پیر

نه خود را بیفکن که دستم بگیر

1818

خدا را بر آن بنده بخشایش است

که خَلق از وجودش در آسایش است

1919

کَرَم وَرزَد آن سَر که مغزی در اوست

که دون‌هِمّتانند بی مغز و پوست

2020

کسی نیک بیند به هر دو سَرای

که نیکی رساند به خَلقِ خدای

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور