صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 1393

غزل شمارهٔ 1393

شاعر: رومی

وزن: مفتعلن مفتعلن مفتعلن مفتعلن (رجز مثمن مطوی)

قافیہ: ندهشدم

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
Toggle stanza 1
11
مُرده بُدم زنده شدم، گریه بُدم خنده شدم
دولت عشق آمد و من دولت پاینده شدم

I was dead, I became alive; I was weeping, I became laughing; the power of love came, and I became everlasting power.

22
دیدهٔ سیر است مرا، جان دلیر است مرا
زَهرهٔ شیر است مرا، زُهرهٔ تابنده شدم

My eye is satiated, my soul is bold, I have the heart of a lion, I have become shining Venus.

33
گفت که: «دیوانه نه‌ای، لایق این خانه نه‌ای»
رفتم دیوانه شدم سلسله بندنده شدم

He said, “You are not mad, you are not appropriate to this house”; I went and became mad, I became bound in shackles.

44
گفت که: «سرمست نه‌ای، رو که از این دست نه‌ای»
رفتم و سرمست شدم وز طرب آکنده شدم

He said, “You are not intoxicated; go, for you belong not to this party”; I went and became intoxicated, I became overflowing with joy.

55
گفت که: «تو کشته نه‌ای، در طرب آغشته نه‌ای»
پیش رخ زنده‌کُنش کشته و افکنده شدم

He said, “You are not slain, you are not drenched in joy”; before his life-giving face I became slain and cast down.

66
گفت که: «تو زیرککی، مست خیالی و شکی»
گول شدم، هول شدم، وز همه برکنده شدم

He said, “You are a clever little man, drunk with fancy and doubt”; I became a fool, I became straightened, I became plucked up out of all.

77
گفت که: «تو شمع شدی، قبلهٔ این جمع شدی»
جمع نیَم، شمع نیَم، دودِ پراکنده شدم

He said, “You have become a candle, the qibla of this assembly”; I am not of assembly, I am not candle, I have become scattered smoke.

88
گفت که: «شیخی و سَری، پیش‌رو و راهبری»
شیخ نیَم، پیش نیَم، امرِ تو را بنده شدم

He said, “You are shaikh and headman, you are leader and guide”; I am not a shaikh, I am not a leader, I have become slave to your command.

99
گفت که: «با بال و پری، من پر و بالت ندهم»
در هوسِ بال و پرش، بی‌پر و پرکنده شدم

He said, “You have pinions and wings, I will not give you wings and pinions”; in desire for his pinions and wings I became wingless and impotent.

1010
گفت مرا دولت نو: «راه مرو رنجه مشو
زانک من از لطف و کرم سوی تو آینده شدم»

New fortune said to me, “Go not on the way, do not become pained, for out of grace and generosity I am now coming to you.”

1111
گفت مرا عشقِ کهن: «از برِ ما نقل مکن»
گفتم: «آری، نکنم، ساکن و باشنده شدم»

Old love said to me, “Do not move from my breast”; I said, “Yes, I will not, I am at rest and remain.”

1212
چشمهٔ خورشید تویی، سایه‌گه بید منم
چونک زدی بر سر من، پست و گُدازنده شدم

You are the fountain of the sun, I am the shadow of the willow; when You strike my head, I become low and melting.

1313
تابش جان یافت دلم، وا شد و بشکافت دلم
اطلس نو بافت دلم، دشمن این ژنده شدم

My heart felt the glow of the soul, my heart opened and split, my heart wove a new satin, I became enemy of this ragged one.

1414
صورت جان، وقت سحر، لاف همی‌زد ز بطر
بنده و خربنده بُدم، شاه و خداونده شدم

The form of the soul at dawn swaggered insolently; I was a slave and an ass-driver, I became king and lord.

1515
شُکر کند کاغذ تو از شَکر بی‌حدِ تو
کآمد او در بر من، با وی ماننده شدم

Your paper gives thanks for your limitless sugar, for it came into my embrace, and I dwelt with it.

1616
شکر کند خاک دُژم، از فلک و چرخ به خم
کز نظر و گردش او، نور پذیرنده شدم

My darkling earth gives thanks for my bent sky and sphere, for through its gaze and circling I became light-receiving.

1717
شکر کند چرخِ فلک، از مَلِک و مُلک و مَلَک
کز کرم و بخشش او روشن بخشنده شدم

The sphere of heaven gives thanks for king and kingdom and angel, for through his generosity and bounty I have become bright and bountiful.

1818
شکر کند عارف حق کز همه بردیم سبق
بر زبر هفت طبق، اختر رخشنده شدم

The gnostic of God gives thanks that we have outraced all; above the seven layers I have become a shining star.

1919
زُهره بدم ماه شدم، چرخ دو صد تاه شدم
یوسف بودم ز کنون یوسف زاینده شدم

I was Venus, I became the moon, I became the two hundredfold sky; I was Joseph, henceforth I have become the waxing Joseph.

2020
از توام ای شهره قمر، در من و در خود بنگر
کز اثر خندهٔ تو، گلشنِ خندنده شدم

Famous moon, I am yours, look upon me and yourself, for from the trace of your smile I have become a smiling rosegarden.

2121
باش چو شطرنج روان، خامش و خود جمله زبان
کز رخِ آن شاهِ جهان، فرّخ و فرخُنده شدم

Move silently like a chessman, yourself all tongue, for through the face of the king of the world I have become happy and blissful.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

یار شدم، یار شدم، با غم تو یار شدم

تا که رسیدم بَرِ تو، از همه بیزار شدم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1392

اگلی نظم

دفع مده دفع مده من نروم تا نخورم

عشوه مده عشوه مده عشوه‌ی مستان نخرم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1394

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00