صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 1876

غزل شمارهٔ 1876

شاعر: رومی

وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)

قافیہ: اکن

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 1

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
بی جا شو در وحدت در عین فنا جا کن
هر سر که دوی دارد در گردن ترسا کن

Become placeless in the Unity, make your place in the essence of annihilation; every head which possesses duality put on a Christian neck.

22
اندر قفس هستی این طوطی قدسی را
زان پیش که برپرد شکرانه شکرخا کن

In the cage of being, before this bird of sanctity flies on the wing, make it sugar-cracking in thankfulness.

33
چون مست ازل گشتی شمشیر ابد بستان
هندوبک هستی را ترکانه تو یغما کن

Since you were drunk in pre-eternity, seize the sword of post-eternity, like a Turk plunder the Hindu-Bay of existence.

44
دردی وجودت را صافی کن و پالوده
وان شیشه معنی را پرصافی صهبا کن

Filter and purify the dregs of your separate being, and fill that glass of true reality with pure wine.

55
تا مار زمین باشی کی ماهی دین باشی
ما را چو شدی ماهی پس حمله به دریا کن

So long as you are a snake of earth, how shall you be a fish of religion? Snake, when you have become a fish, then charge into the sea.

66
اندر حیوان بنگر سر سوی زمین دارد
گر آدمیی آخر سر جانب بالا کن

Observe the beast, how it holds its head towards the earth; if you are a man, why then, lift your head towards the heights.

77
در مدرسه آدم با حق چو شدی محرم
بر صدر ملک بنشین تدریس ز اسما کن

When in Adam’s school you have become intimate with God, sit on the high throne of the King and teach the Names.

88
چون سلطنت الا خواهی بر لالا شو
جاروب ز لا بستان فراشی اشیاء کن

If you desire the kingship of ill¯a, proceed first to l¯a; seize the broom from l¯a and become a sweeper of things.

99
گر عزم سفر داری بر مرکب معنی رو
ور زانک کنی مسکن بر طارم خضرا کن

If you intend to journey, go on the mount of meaning, and if it be so that you take up residence, let it be in the green dome of heaven.

1010
می باش چو مستسقی کو را نبود سیری
هر چند شوی عالی تو جهد به اعلا کن

Be like the sufferer from dropsy who is never satiated; however high you get, strive to rise still higher.

1111
هر روح که سر دارد او روی به در دارد
داری سر این سودا سر در سر سودا کن

Every spirit that has an aim keeps his face to the door; you aim at this madness, so turn your head towards madness.

1212
بی سایه نباشد تن سایه نبود روشن
برپر تو سوی روزن پرواز تو تنها کن

The body is not without a shadow, and the shadow cannot be bright; fly towards the window and make your flight unaccompanied.

1313
بر قاعده مجنون سرفتنه غوغا شو
کاین عشق همی‌گوید کز عقل تبرا کن

Following Majn¯un’s rule, be an agent of turmoil, for this love is declaring, “Make yourself quit of reason!”

1414
هم آتش سوزان شو هم پخته و بریان شو
هم مست شو و هم می بی‌هر دو تو گیرا کن

Become at once a burning fire, and become roasted and wellbrowned; become at once drunk and wine, seize fast without either.

1515
هم سر شو و محرم شو هم دم زن و همدم شو
هم ما شو و ما را شو هم بندگی ما کن

Become at once secretive and intimate, be silent and become companion; at once become us and become ours, likewise be servant to us.

1616
تا ره نبرد ترسا دزدیده به دیر تو
گه عاشق زناری گه قصد چلیپا کن

Lest the Christian should steal into your monastery, now be a lover of the girdle, now aim at the cross.

1717
دانا شده‌ای لیکن از دانش هستانه
بی دیده هستانه رو دیده تو بینا کن

You have become learned, but only in existential learning; go without existential eyes, make your eyes see.

1818
موسی خضرسیرت شمس الحق تبریزی
از سر تو قدم سازش قصد ید بیضا کن

A moses with the character of Khid.ar, Shams al-H. aqq-i Tabr¯ız¯ı—lay your head at his foot, seek the White Hand.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ای یار مقامردل پیش آ و دمی کم زن

زخمی که زنی بر ما مردانه و محکم زن

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1875

اگلی نظم

ای دل چو نمی‌گردد در شرح زبان من

وان حرف نمی‌گنجد در صحن بیان من

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1877

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

چون چنگ شدم جانا آن چنگ تو دروا کن

صد جان به عوض بستان وان شیوه تو با ما کن

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1862

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00