صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر اول
  4. »بخش 165 - سؤال کردن آن کافر از علی کرم الله وجهه کی بر چون منی مظفر شدی شمشیر از دست چون انداختی

بخش 165 - سؤال کردن آن کافر از علی کرم الله وجهه کی بر چون منی مظفر شدی شمشیر از دست چون انداختی

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
11
پس بگفت آن نو مسلمان ولی
از سر مستی و لذت با علی
22
که بفرما یا امیر المؤمنین
تا بجنبد جان بتن در چون جنین
33
هفت اختر هر جنین را مدتی
می‌کنند ای جان به نوبت خدمتی
44
چونک وقت آید که جان گیرد جنین
آفتابش آن زمان گردد معین

When the time comes for the embryo to receive the (vital) spirit, at that time the sun becomes its helper.

55
این جنین در جنبش آید ز آفتاب
کآفتابش جان همی‌بخشد شتاب

This embryo is brought into movement by the sun, for the sun is quickly endowing it with spirit.

66
از دگر انجم به جز نقشی نیافت
این جنین تا آفتابش بر نتافت

From the other stars this embryo received only an impression, until the sun shone upon it.

77
از کدامین ره تعلق یافت او
در رحم با آفتاب خوب‌رو

By which way did it become connected in the womb with the beauteous sun?

88
از ره پنهان که دور از حس ماست
آفتاب چرخ را بس راههاست

By the hidden way that is remote from our sense-perception. The sun in heaven hath many ways:

99
آن رهی که زر بیابد قوت ازو
و آن رهی که سنگ شد یاقوت ازو

The way whereby gold receives nourishment, and the way whereby the (common) stone is made a jacinth,

1010
آن رهی که سرخ سازد لعل را
وان رهی که برق بخشد نعل را

And the way whereby it makes the ruby red, and the way whereby it gives the lightning-flash to the (iron) horse-shoe,

1111
آن رهی که پخته سازد میوه را
و آن رهی که دل دهد کالیوه را

And the way whereby it ripens the fruit, and the way whereby it gives heart to one distraught (with fear).

1212
بازگو ای باز پر افروخته
با شه و با ساعدش آموخته

“Say it forth, O falcon with shining wings who hast learned (to be familiar) with the King and with his fore-arm.

1313
باز گو ای باز عنقاگیر شاه
ای سپاه‌اشکن بخود نه با سپاه
1414
امت وحدی یکی و صد هزار
بازگو ای بنده بازت را شکار

Thou alone art the (whole) community, thou art one and a hundred thousand. Say it forth, O thou to whose falcon thy slave has fallen a prey.

1515
در محل قهر این رحمت ز چیست
اژدها را دست دادن راه کیست

Wherefore this mercy in the place of vengeance? Whose way is it to give the hand to a dragon?”

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

از علی آموز اخلاص عمل

شیر حق را دان مُطهَّر از دغل

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 164 - خدو انداختن خصم در روی امیر المؤمنین علی کرم الله وجهه و انداختن امیرالمؤمنین علی شمشیر از دست

اگلی نظم

گفت من تیغ از پی حق می‌زنم

بندهٔ حقم نه مامور تنم

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 166 - جواب گفتن امیر المؤمنین کی سبب افکندن شمشیر از دست چه بوده است در آن حالت

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00