صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر پنجم
  4. »بخش 104 - فرق میان دعوت شیخ کامل واصل و میان سخن ناقصان فاضل فضل تحصیلی بر بسته

بخش 104 - فرق میان دعوت شیخ کامل واصل و میان سخن ناقصان فاضل فضل تحصیلی بر بسته

The difference between the call of the perfect Shaykh who is united with God and the words of imperfect men whose (spiritual) virtues are acquired and artificial.

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
صداکار: فاطمه زندی
Toggle stanza 1
11
شیخ نورانی ز ره آگه کند
با سخن هم نور را همره کند

The illumined Shaykh makes (his disciples) cognisant of the Way; moreover, he causes the light (of faith) to accompany his words.

22
جهد کن تا مست و نورانی شوی
تا حدیثت را شود نورش روی

Strive to become intoxicated and illumined, in order that his light may be (like) the rhyme-letter to your discourse.

33
هر چه در دوشاب جوشیده شود
در عقیده طعم دوشابش بود

Whatever (fruit or vegetable) is boiled in grape-juice, the flavour of grape-juice will be (tasted) in its syrup.

44
از جزر وز سیب و به وز گردگان
لذت دوشاب یابی تو از آن

(Whether it be syrup) of carrots or apples or quinces or walnuts, you will taste in it the delicious flavour of grape-juice.

55
علم اندر نور چون فرغرده شد
پس ز علمت نور یابد قوم لد

When your knowledge is steeped in the light (of faith), then the contumacious folk derive light from your knowledge.

66
هر چه گویی باشد آن هم نورناک
که آسمان هرگز نبارد غیر پاک

Whatsoever you say, too, will be luminous, for the sky never rains aught but pure (water).

77
آسمان شو ابر شو باران ببار
ناودان بارش کند نبود به کار

Become (like) the sky, become (like) the cloud and shed rain: the spout rains (too), (but) it is not at work (productively).

88
آب اندر ناودان عاریتیست
آب اندر ابر و دریا فطرتیست

The water in the spout is borrowed; the water in the cloud and in the sea is original.

99
فکر و اندیشه‌ست مثل ناودان
وحی و مکشوفست ابر و آسمان

Your thought and cogitation resemble the spout; inspiration and revelation are (like) the cloud and the sky.

1010
آب باران باغ صد رنگ آورد
ناودان همسایه در جنگ آورد

The rain-water produces a many-coloured garden; the spout causes your neighbour to quarrel (with you).

1111
خر دو سه حمله به روبه بحث کرد
چون مقلد بد فریب او بخورد

The ass disputed twice or thrice with the fox, (but) since he was (only) an imitator he was beguiled by him.

1212
طنطنهٔ ادراک بینایی نداشت
دمدمهٔ روبه برو سکته گماشت

He had not the glorious power of perception possessed by a (true) seer: the fox's palaver brought upon him (a stroke of) apoplexy.

1313
حرص خوردن آنچنان کردش ذلیل
که زبونش گشت با پانصد دلیل

Greedy desire to eat and drink made him so despicable that he submitted to him (the fox) notwithstanding five hundred arguments (to the contrary).

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

آن یکی پرسید اشتر را که هی

از کجا می‌آیی ای اقبال پی

رومی»مثنوی معنوی»دفتر پنجم»بخش 103 - مثل آوردن اشتر در بیان آنک در مخبر دولتی فر و اثر آن چون نبینی جای متهم داشتن باشد کی او مقلدست در آن

اگلی نظم

کنده‌ای را لوطیی در خانه برد

سرنگون افکندش و در وی فشرد

رومی»مثنوی معنوی»دفتر پنجم»بخش 105 - حکایت آن مخنث و پرسیدن لوطی ازو در حالت لواطه کی این خنجر از بهر چیست گفت از برای آنک هر کی با من بد اندیشد اشکمش بشکافم لوطی بر سر او آمد شد می‌کرد و می‌گفت الحمدلله کی من بد نمی‌اندیشم با تو «بیت من بیت نیست اقلیمست هزل من هزل نیست تعلیمست» ان الله لایستحیی ان یضرب مثلا ما بعوضة فما فوقها ای فما فوقها فی تغییر النفوس بالانکار ان ما ذا اراد الله بهذا مثلا و آنگه جواب می‌فرماید کی این خواستم یضل به کثیرا و یهدی به کثیرا کی هر فتنه‌ای هم‌چون میزانست بسیاران ازو سرخ‌رو شوند و بسیاران بی‌مراد شوند و لو تاملت فیه قلیلا وجدت من نتایجه الشریفة کثیرا

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00