صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر اول
  4. »بخش 37 - آتش کردن پادشاه جهود و بت نهادن پهلوی آتش کی هر که این بت را سجود کند از آتش برست

بخش 37 - آتش کردن پادشاه جهود و بت نهادن پهلوی آتش کی هر که این بت را سجود کند از آتش برست

How the Jewish king made a fire and placed an idol beside it, saying, “Whoever bows down to this idol shall escape the fire.”

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
11
آن جهودِ سَگ ببین چه راٰی کرد
پهلوی آتش بُتی بَر پای کرد

Now see what a plan this currish Jew contrived! He set up an idol beside the fire,

22
کانکه این بُت را سجود آرد برست
ور نیارد در دلِ آتش نشست

Saying, “He that bows down to this idol is saved, and if he bow not, he shall sit in the heart of the fire.”

33
چون سزای این بتِ نفسْ او نداد
از بتِ نفسش بتی دیگر بِزاد

Inasmuch as he did not give due punishment to this idol of self, from the idol of his self the other idol was born.

44
مادرِ بتها بتِ نفس شماست
زانک آن بت مار و این بت اژدهاست

The idol of your self is the mother of (all) idols, because that (material) idol is (only) a snake, while this (spiritual) idol is a dragon.

55
آهن و سنگست نفس و بت شرار
آن شرار از آب می‌گیرد قرار

The self is (as) iron and stone (whence fire is produced), while the (material) idol is (as) the sparks: those sparks are quieted (quenched) by water.

66
سنگ و آهن زآب کی ساکن شود
آدمی با این دو کی ایمن بود

(But) how should the stone and iron be allayed by water? How should a man, having these twain, be secure?

77
بت سیاهابه‌ست در کوزه نهان
نفسْ مر آبِ سیه را چشمه دان

The idol is the black water in a jug; the self is a fountain for the black water.

88
آن بت مَنحوت چون سیل سیاه
نفسِ بُتگر چشمه‌ای بر آب‌راه

That sculptured idol is like the black torrent; the idol-making self is a fountain full of water for it.

99
صد سبو را بشکند یکپاره سنگ
و آبِ چشمه می‌زهاند بی‌درنگ

A single piece of stone will break a hundred pitchers, but the fountain is jetting forth water incessantly.

1010
بت‌شکستن سَهل باشد نیک سهل
سهل دیدن نفس را جَهلست جهل

’Tis easy to break an idol, very easy; to regard the self as easy (to subdue) is folly, folly.

1111
صورتِ نفس ار بجویی ای پسر
قصّهٔ دوزخ بخوان با هفت دَر

O son, if you seek (to know) the form of the self, read the story of Hell with its seven gates.

1212
هر نفَس مکری و در هر مکر زان
غرقه صد فرعون با فرعونیان

Every moment (there proceeds from the self) an act of deceit, and in every one of those deceits a hundred Pharaohs are drowned together with their followers.

1313
در خدای موسی و موسی گریز
آب ایمان را ز فرعونی مریز

Flee to the God of Moses and to Moses, do not from Pharaoh's quality (rebellious insolence) spill the water of the Faith.

1414
دست را اندر اَحد و احمد بزن
ای برادر وا ره از بوجهل تَن

Lay your hand on (cleave to) the One (God) and Ahmad (Mohammed)! O brother, escape from the Bú Jahl of the body!

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

یک شه دیگر ز نسل آن جُهود

در هلاک قوم عیسی رو نمود

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 36 - حکایت پادشاه جهود دیگر کی در هلاک دین عیسی سعی نمود

اگلی نظم

یک زنی با طفل آورد آن جهود

پیش آن بُت، آتش اندر شعله بود

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 38 - به سخن آمدن طفل درمیان آتش و تحریض کردن خلق را در افتادن بآتش

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00