صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر اول
  4. »بخش 135 - مثل عرب اذا زنیت فازن بالحرة و اذا سرقت فاسرق الدرة

بخش 135 - مثل عرب اذا زنیت فازن بالحرة و اذا سرقت فاسرق الدرة

The Arabic proverb, “If you commit fornication, commit it with a free woman, and if you steal, steal a pearl.”

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
صداکاران: عندلیب، بامشاد لطف آبادی
Toggle stanza 1
11
فازن بالحرة پی این شد مثل
فاسرق الدرة بدین شد منتقل

Hence (the saying), “Commit fornication with a free woman,” became proverbial; (and the words) “steal a pearl” were transferred (metaphorically) to this (meaning).

22
بنده سوی خواجه شد او ماند زار
بوی گل شد سوی گل او ماند خار

The slave (the loved one) went away to his master: he (the lover) was left in misery.

33
او بمانده دور از مطلوب خویش
سعی ضایع، رنج باطل، پای ریش

The scent of the rose went (back) to the rose: he was left with the thorn.

44
همچو صیادی که گیرد سایه‌ای
سایه کی گردد ورا سرمایه‌ای

He was left far from the object of his desire—his labour lost, his toil useless, his foot wounded, Like the hunter who catches a shadow—how should the shadow become his property?

55
سایهٔ مرغی گرفته مرد سخت
مرغ حیران گشته بر شاخ درخت

The man has grasped tightly the shadow of a bird, (while) the bird on the branch of the tree is fallen into amazement,

66
کین مدمغ بر کی می‌خندد عجب
اینت باطل اینت پوسیده سبب

(Thinking), “I wonder who this crack-brained fellow is laughing at? Here's folly for you, here's a rotten cause!”

77
ور تو گویی جزو پیوستهٔ کلست
خار می‌خور خار مقرون گلست

And if you say that the part is connected with the whole, (then) eat thorns: the thorn is connected with the rose.

88
جز ز یک رو نیست پیوسته به کل
ورنه خود باطل بدی بعث رسل

Except from one point of view, it (the part) is not connected with the whole: otherwise, indeed, the mission of the prophets would be vain,

99
چون رسولان از پی پیوستنند
پس چه پیوندندشان چون یک تنند

Inasmuch as the prophets are (sent) in order to connect (the part with the whole): how, then, should they (the prophets) connect them when they are (already) one body?

1010
این سخن پایان ندارد ای غلام
روز بیگه شد حکایت کن تمام

This discourse hath no end. O lad, the day is late: conclude the tale.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

عاشقان کل نه عشاق جزو

ماند از کل آنک شد مشتاق جزو

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 134 - در بیان آنک عاشق دنیا بر مثال عاشق دیواریست کی بر او تاب آفتاب زند و جهد و جهاد نکرد تا فهم کند کی آن تاب و رونق از دیوار نیست از قرص آفتابست در آسمان چهارم لاجرم کلی دل بر دیوار نهاد چون پرتو آفتاب به آفتاب پیوست او محروم ماند ابدا و حیل بینهم و بین ما یشتهون

اگلی نظم

آن سبوی آب را در پیش داشت

تخم خدمت رادر آن حضرت بکاشت

رومی»مثنوی معنوی»دفتر اول»بخش 136 - سپردن عرب هدیه را یعنی سبو را به غلامان خلیفه

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00