صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عطار
  2. »الهی نامه
  3. »آغاز کتاب
  4. »در فضیلت مرتضی رضی الله عنه

در فضیلت مرتضی رضی الله عنه

شاعر: عطار

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

ز مشرق تا به مغرب گر امامست

امیرالمؤمنین حیدر تمامست

22

گرفته این جهان زخم سنانش

گذشته زان جهان وصف سه نانش

33

چو در سر عطا اخلاص او راست

سه نان را هفده آیة خاص او راست

44

سه قرصش چون دو قرص ماه و خورشید

دو عالم را بخوان بنشاند جاوید

55

ترا گر تیر باران بر دوامست

علیُّ جُنّةُ جُنّة تمامست

66

پیمبر گفتش ای نور دو دیده

ز یک نوریم هر دو آفریده

77

چنان در شهر دانش باب آمد

که جَنّت را بحق بوّاب آمد

88

چنان مطلق شد اودر فقر وفاقه

که زرّ و نقره دادش سه طلاقه

99

اگرچه سیم و زر با حرمت آمد

ولی گوسالهٔ این امّت آمد

1010

کجا گوساله هرگز رنجه گردد

که با شیری چنین هم پنجه گردد

1111

چنین نقلست کورا جوشنی بود

که پشت و روی جوشن روشنی بود

1212

ازان چون روی بودش پشت جوشن

که بر بستش بدان اندام روشن

1313

چنین گفت او که گر منبر نهندم

بدستوری حق داور دهندم

1414

میان خلق عالم جاودانه

کنم حکم از کتاب چارگانه

1515

چو هرچ او گفت از بهر یقین گفت

زبان بگشاد روزی وچنین گفت

1616

که لو کشف الغطا دادست دستم

خدا را تا نبینم کی پرستم

1717

زهی چشم و زهی علم و زهی کار

زهی خورشید علم و بحر زخّار

1818

دم شیر خدا می‌رفت تا چین

ز علمش ناف آهو گشت مشکین

1919

ازین گفتند مرد داد و دین شو

ز یثرب علم جستن را به چین شو

2020

اسد کو ناف خانهٔ آفتابست

ازان آهو دمش چون مشک نابست

2121

خطا گفتم که ازمشک خطایست

که او هم نافه و شیر خدایست

2222

اگر علمش شدی بحری مصوّر

درو یک قطره بودی بحر اخضر

2323

چو هیچش طاقت منّت نبودی

ز همّت گشت مزدور جهودی

2424

کسی گفتش چرا کردی، بر آشفت

زبان بگشاد چون تیغ و چنین گفت:

2525

لَنَقْلُ الصخر من قلل الجبال

اَحَبُّ اِلیَّ مِن مِنَنِ الرجالِ

2626

یقول الناس لی فی الکسب عار

فقُلت العارُ فی ذُلِّ السؤالِ

2727

همیشه چار رکن عالم آباد

ز سعی دو خُسُر بود و دو داماد

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

اساسی کز حیا ایمان نهادست

امیرالمؤمنین عثمان نهادست

عطار»الهی نامه»آغاز کتاب»در فضیلت ذی النورین رضی الله عنه

اگلی نظم

الا ای مشک جان بگشای نافه

که هستی نایب دارالخلافه

عطار»الهی نامه»آغاز کتاب»آغاز کتاب

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور