غزل شمارهٔ 1353

Poet: Rumi

Metre: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

Rhyme: ال

Poems with the same metre and rhyme: 15

Poetic form: Ghazal

English translation: Arberry
Reciter: عندلیب
Toggle stanza 1
چگونه برنپرد جان چو از جناب جلال
1
چگونه برنپرد جان چو از جناب جلال
خطاب لطف چو شکر به جان رسد که تعال

Why does the soul not take wing, when from the presence of Glory the address of grace like sugar comes to the soul saying, “Come up”?

2
در آب چون نجهد زود ماهی از خشکی
چو بانگ موج به گوشش رسد ز بحر زلال

How should a fish not leap nimbly from the dry land into the water, when the sound of waves reaches its ear from the limpid sea?

3
چرا ز صید نپرد به سوی سلطان باز
چو بشنود خبر ارجعی ز طبل و دوال

Why should the falcon not fly from the quarry towards the king, when it hears from drum and drumstick the tidings Return?

4
چرا چو ذره نیاید به رقص هر صوفی
در آفتاب بقا تا رهاندش ز زوال

Why should not every Sufibegin to dance like a mote in the sun of immortality, that it may deliver him from decay?

5
چنان لطافت و خوبی و حسن و جان بخشی
کسی از او بشکیبد زهی شقا و ضلال

Such grace and beauty and loveliness and life-bestowing—can any man dispense with Him? What misery and error!

6
بپر بپر هله ای مرغ سوی معدن خویش
که از قفس برهید و باز شد پر و بال

Fly, fly, O bird, to your origin, for you have escaped from the cage and your feathers and wings are outspread.

7
ز آب شور سفر کن به سوی آب حیات
رجوع کن به سوی صدر جان ز صف نعال

Journey away from the brackish water towards the water of life; return to the high table of the soul from the porter’s lodge.

8
برو برو تو که ما نیز می‌رسیم ای جان
از این جهان جدایی بدان جهان وصال

Off, off! For we too, O soul, are arriving from this world of separation to that world of union.

9
چو کودکان هله تا چند ما به عالم خاک
کنیم دامن خود پر ز خاک و سنگ و سفال

How long like children in this earthly world shall we fill our skirts with dust and stones and crocks?

10
ز خاک دست بداریم و بر سما پریم
ز کودکی بگریزیم سوی بزم رجال

Let us leave go of earth and fly heavenwards, let us flee from childhood to the banquet of men.

11
مبین که قالب خاکی چه در جوالت کرد
جوال را بشکاف و برآر سر ز جوال

Look not to see how the earthly mould has put you in a sack; split the sack and lift your head out of the sack.

12
به دست راست بگیر از هوا تو این نامه
نه کودکی که ندانی یمین خود ز شمال

Take from the air this book in your right hand; you are not a child, not to know your right from your left.

13
بگفت پیک خرد را خدا که پا بردار
بگفت دست اجل را که گوش حرص بمال

God said to Reason’s messenger, “Lift up your foot!”, to the hand of Death, “Beat the ear of concupiscence!”

14
ندا رسید روان را روان شو اندر غیب
منال و گنج بگیر و دگر ز رنج منال

A call came to the spirit, “Speed away into the Unseen; take the gain and the treasure, and lament the pain no more.”

15
تو کن ندا و تو آواز ده که سلطانی
تو راست لطف جواب و تو راست علم سؤال

Do you call aloud, and proclaim that you are King; yours is the grace of the answer, and yours is the knowledge of the question.

Zameen

Poems with the Same Metre and Rhyme

جواب نامه یعقوب سلطان

تبارک الله ازین طایر همایون فال

JamiDivan-e AshʿarQasaʾidشمارهٔ 14

منم چو گوی به میدان فسحت مه و سال

به صولجان قضا منقلب ز حال به حال

JamiDivan-e AshʿarQasaʾidشمارهٔ 3

شَمَمتُ روحَ وِدادٍ و شِمتُ برقَ وِصال

بیا که بویِ تو را میرم ای نسیمِ شِمال

HafezGhazaliyatغزل شمارهٔ 303

کسان که تلخی زهر طلب نمی‌دانند

ترش شوند و بتابند رو ز اهل سؤال

RudakiQasaʾid va Qitʿatشمارهٔ 80

جزای آن که نگفتیم شکر روز وصال

شب فراق نخفتیم لاجرم ز خیال

SaadiDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 347

چنانکه مشرق و مغرب به هم نپیوندند

میان عالم و جاهل تألفست محال

SaadiMawaʿizQitʿatشمارهٔ 159

کَسان که تلخیِ حاجت نیازمودَستَند

تُرُش کنند و بِتابند روی از اهلِ سؤال

SaadiMawaʿizQitʿatشمارهٔ 161

توانگری نه به مال است پیش اهل کمال

که مال تا لب گور است و بعد از آن اَعمال

SaadiMawaʿizQasaʾidقصیدهٔ شمارهٔ 36 - پند و موعظه

طلوع مهر سعادت به ساحت اقبال

ظهور ماه معالی بر آسمان جلال

SanaiDivan-e AshʿarQasaʾid va Qitʿatشمارهٔ 119

مقدسی که قدیمست از صفات کمال

منزهی که جلیل ست بر نعوت جلال

SanaiDivan-e AshʿarQasaʾidقصیدهٔ شمارهٔ 99 - در بیان عزت و جلال ذات اقدس الهی

Audio

Choose a reciter

0:000:00

Sources

Persian text source: Ganjoor

Audio source: Ganjoor