غزل شمارهٔ 481

Poet: Rumi

Metre: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

Rhyme: ایتونیست

Poems with the same metre and rhyme: 2

Poetic form: Ghazal

English translation: Arberry

Reciters: عندلیب, محسن لیله‌کوهی

چه گوهری تو که کس را به کف بهای تو نیست

جهان چه دارد در کف که آن عطای تو نیست

What pearl are you? For in no man’s hand is the price of you. What does the world possess that is not your gift?

سزای آنک زید بی‌رخ تو زین بترست

سزای بنده مده گرچه او سزای تو نیست

Is there a worse punishment than his who lives exiled from your face? Do not punish your servant, for all that he is unworthy of you.

نثار خاک تو خواهم به هر دمی دل و جان

که خاک بر سر جانی که خاک پای تو نیست

Every moment I would scatter my heart and soul in your dust; dust be on the head of the soul that is not the dust of your feet!

مبارکست هوای تو بر همه مرغان

چه نامبارک مرغی که در هوای تو نیست

Blessed to all birds is your air; how unblest is the bird that is not in your air!

میان موج حوادث هر آنک استادست

به آشنا نرهد چونک آشنای تو نیست

Amidst the billows of contingencies even the master shall not escape by swimming, if he is not familiar with you.

بقا ندارد عالم وگر بقا دارد

فناش گیر چو او محرم بقای تو نیست

The world has no permanence, and if it has, count it as perishing, since it is not intimate with your permanence.

چه فرخست رخی کو شهیت را ماتست

چه خوش لقا بود آن کس که بی‌لقای تو نیست

How happy is the king that is mated by your rook! How fair of presence is he who is never without your presence!

ز زخم تو نگریزم که سخت خام بود

دلی که سوخته آتش بلای تو نیست

I will not flee from your blow, for very raw indeed is the heart that is not roasted in the fire of your trial.

دلی که نیست نشد روی در مکان دارد

ز لامکانش برانی که رو که جای تو نیست

The heart that has not been naughted turns its face to place; from placelessness you drive it, saying, “Begone! This is no place for you.”

1010

کرانه نیست ثنا و ثناگران تو را

کدام ذره که سرگشته ثنای تو نیست

There is no end to your praise and praisers; what atom is there that is not reeling with your praise?

1111

نظیر آنک نظامی به نظم می‌گوید

جفا مکن که مرا طاقت جفای تو نیست

As Niz.¯am¯ı expresses it in verse, “Tyrannise not, for I cannot endure your tyranny.”

Zameen

Poems with the Same Metre and Rhyme

به آسمان نرسد هر که خاک پای تو نیست

فرو رود به زمین هر که در هوای تو نیست

SaibDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 1811

به حق آن که در این دل به جز ولای تو نیست

ولی او نشوم کو ز اولیای تو نیست

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 480

Audio

Choose a reciter

0:000:00

Sources

Persian text source: Ganjoor

Audio source: Ganjoor