غزل شمارهٔ 30

Poet: Allama Iqbal

Metre: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

Rhyme: اب

Poems with the same metre and rhyme: 27

Poetic form: Ghazal, Qasida, or Qit‘a

English translation: Arberry
Toggle stanza 1
خواجه از خون رگ مزدور سازد لعل ناب
1

خواجه از خون رگ مزدور سازد لعل ناب

از جفای دهخدایان کشت دهقانان خراب

Of the hirelings’s blood outpoured, lustrous rubies makes the lord; tyrant squire to swell his wealth desolates the peasant’s tillth.

2

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

3

شیخ شهر از رشته تسبیح صد مؤمن به دام

کافران ساده‌دل را برهمن زنار تاب

4

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

5

میر و سلطان نردباز و کعبتین شان دغل

جان محکومان ز تن بردند محکومان به خواب

6

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

7

واعظ اندر مسجد و فرزند او در مدرسه

آن به پیری کودکی این پیر در عهد شباب

Preacher’s at the mosque, his son to the kindergarten gone; grey-bird is a child, in truth, child a grey-bird, spite his youth.

8

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

9

ای مسلمانان فغان از فتنه‌های علم و فن

اهرمن اندر جهان ارزان و یزدان دیریاب

10

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

11

شوخی باطل نگر اندر کمین حق نشست

شب‌پر از کوری شبیخونی زند بر آفتاب

12

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

13

در کلیسا ابن‌مریم را به دار آویختند

مصطفی از کعبه هجرت کرده با ام‌الکتاب

14

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

15

من درون شیشه‌های عصر حاضر دیده‌ام

آنچنان زهری که از وی مارها در پیچ و تاب

16

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

17

با ضعیفان گاه نیروی پلنگان می‌دهند

شعله‌ای شاید برون آید ز فانوس حباب

Yet the weak are given at length lion’s heart and tiger’s strength; In this bubbling lantern, lo! Haply yet a flame will glow: Revolt, I cry! Revolt, defy! Revolt, or die!

18

انقلاب!

انقلاب ای انقلاب

Revolt, I cry! Revolt, defy! Revolt, or die!

Zameen

Poems with the Same Metre and Rhyme

باز برقع بر رخ چون ماه بربستی نقاب

گوییا در زیر ابری رفت ناگه آفتاب

Amir Khusrau DehlaviDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 109

ای تمامی خواب من برده ز چشم نیم خواب

وی سراسر تاب من برده ز زلف نیم تاب

Amir Khusrau DehlaviDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 118

بس‌که دارد برق تیغت درگذشتنها شتاب

رنگ نخجیر تو می‌گردد ز پهلوی‌کباب

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 337

تا از آن پای نگارین بوسه‌ای‌کرد انتخاب

جام در موج شفق زد حلقهٔ چشم رکاب

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 338

تا نمی‌دزدد غبار غفلت هستی خطاب

بایدم از شرم این خاک پریشان‌گشت آب

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 339

می‌دهد دل را نفس آخر به سیل اضطراب

خانهٔ آیینه‌ای داریم و می‌ گردد خراب

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 343

می‌کنم‌گاهی به یاد مستی چشمت شتاب

تا قیامت می‌روم در سایهٔ مژگان به خواب

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 344

جامی ابنای زمان از قول حق صم اند و بکم

نام ایشان نیست عندالله به جز شرالدواب

JamiDivan-e AshʿarQitʿatشمارهٔ 2

آن یکی خواهد به شهوت زن که تا فرزند او

بعد مرگ از وی بماند در جهان نایب مناب

JamiDivan-e AshʿarQitʿatشمارهٔ 20

دی به حمام اندرون از فرق آن مه سرتراش

جمع می کرد آنچه می افکند در یک کاسه آب

JamiDivan-e AshʿarQitʿatشمارهٔ 50

Sources

Persian text source: Ganjoor