صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سعدی
  2. »مواعظ
  3. »مثلثات

مثلثات

شاعر: سعدی

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

خلیلی الهدی انجی و اصلح

ولکن من هداه الله افلح

22

نصیحت نیکبختان گوش گیرند

حکیمان پند درویشان پذیرند

33

گش اثهن دار اغت خاطر نرنزت

که ثخنی عاقلی ده بار اثنزت

44

من استضعفت لاتغلظ علیه

من استأسرت لاتکسر یدیه

55

چه نیکو گفت در پای شتر مور

که ای فربه مکن بر لاغران زور

66

که منعم بی‌مبر کول اثخ درویش

کو انش می بنی دنبل مزش نیش

77

دع استنقاص من طال احترامه

فقوس‌الدهر لم تبرح سهامه

88

جراحت بند باش ار می‌توانی

تو را نیز ار بیندازد چه دانی

99

ببات این دهر دون را تیر اری پشت

نه هم شی  تیر انه کمان بو کش ای کشت

1010

تأدب تستقم لاطف تقدم

تواضع ترتفع لاتعل تندم

1111

که دوران فلک بسیار بودست

که بخشودست و دیگر در ربودست

1212

نه کت تفسیر وفق خواند اتشی ابهشت

بسم دی کسوری ماند پیده ببدشت

1313

لیعف المهتدی عن سؤ من ضل

ولا یستهزکم من قائم زل

1414

منم کافتادگان را بد نگفتم

که ترسیدم که روزی خود بیفتم

1515

کمسسکی اوست اش حق تو بهریت

مخن شزدم نواخند انکه بگریت

1616

متی زرت الفتی غبا اجلک

فلا تکثر حبیبک لا یملک

1717

ز بسیار آمدن عزت بکاهد

چو کم بینند خاطر بیش خواهد

1818

عزیزی کت هن‌اش هر دم مدو پش

که دیدر زر ملال آرد بش از بش

1919

تبصر فی فقیر یشتهی الزاد

ولا تحسد غنیا قدره زاد

2020

وگر گویند آن جاه و محل بین

تو پای روستایی در وحل بین

2121

و چه ترش روی  شنه کت برغ خوان نی

تزان مسکی خبر هن کش خه نان نی

2222

تلقفت الشوا و البقل بعده

سل الجوعان کیف الخبز وحده

2323

بپرس آن را که جسم از ناقه خونست

که قدر نعمت او داند که چونست

2424

غرش نان هاجه از حلوا نپرست

نن تی گلشکر هن غت بگرست

2525

افق یا من تلهی حول منقل

عن الحطاب فی واد عقنقل

2626

فقیر از بهر نان بر در دعاخوان

تو می‌تندی که مرغم نیست بر خوان

2727

چه داند ای کش سه پخ خوردست و تقتست

که مسکینی و سرما گسنه خفتست

2828

تحب المال لو احببت قدمت

و ان خلفت محبوسا تندمت

2929

منه گر عقل داری در تن و هوش

اگر مردی ده و بخش و خور و پوش

3030

نوا که بیفته از هنجار و رسته

پشیمان بی که نم خو م توشه نسته

3131

صرفت العمر فی تحصیل مالک

تفکر یا معنی فی مالک

3232

کسی از زرع دنیا خوشه برداشت

که چندی خورد و چندی توشه برداشت

3333

که مپسندت که مو خو از غصه بکشم

که گردم کرد نخرم یا نبخشم

3434

بهاء الوجه مع خبث النفوس

کمصباح علی قبرالمجوسی

3535

به گور گبر ماند زاهد زور

درون مردار و بیرون مشک و کافور

3636

کعارف باد بکاند از جمه نو

اگور جدمنت کش در به از تو

3737

متی عاشرت محلوقی العوارض

اذا قالوا لک اکفر لاتعارض

3838

مرو با ژنده‌پوشان شام و شبگیر

چو رفتی در بغل نه دست تدبیر

3939

چنان تزدم دوت کت خون خه اوکند

که پاکش خورد دیک تی چه او کند

4040

وجد یا صاح و اکفف من ملامه

لعل القوم فیهم ذو کرامه

4141

مگو در نفس درویشان هنر نیست

که گرد مردیست هم زیشان به در نیست

4242

کاحسان بکنه واهروی اصولی

شنه میان زز بخت صاحب قبولی

4343

نعما قال خیاط بموصل

بمأجور له قدر ففصل

4444

سخن سهل است بر طرف زبان گفت

نگه کن کاین سخن هر جا توان گفت؟

4545

غراز مو میشنه واهر کس مگوی راز

کجمی می‌بری خهتر ورانداز

4646

خفی السر لاتودع خلیلک

حذارا منه ان ینسی جمیلک

4747

مگو با دوست می‌گویم چه باکست

که گر دشمن شود بیم هلاکست

4848

تو از دشمن بترسی غافل از دوست

که غت دشمن ببوت ات ببلسد پوست

4949

یقول الراجز ابنی لا تلاعب

اذا لم تحتمل بطش الملاعب

5050

چه خوش گفت آن پسر با یار طناز

تو در نی بسته‌ای آتش مینداز

5151

کری مم دی که ایرو واجونی گفت

مزم تش کت قلاشی نتوتن اشنفت

5252

ان استحسنت هذا القول بعدی

قل اللهم نور قبر سعدی

5353

چه باشد گر ز رحمت پارسایی

کند در کار درویشی دعایی

5454

کخیرت بوازی ثخنی کت اشنفت

بگی رحمت و سعدی باکش ای گفت

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور