بخش 10 - حکایت کرم مردان صاحبدل

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

یکی را کرم بود و قوت نبود

کفافش به قدر مروت نبود

که سفله خداوند هستی مباد

جوانمرد را تنگدستی مباد

کسی را که همت بلند اوفتد

مرادش کم اندر کمند اوفتد

چو سیلاب ریزان که در کوهسار

نگیرد همی بر بلندی قرار

نه در خورد سرمایه کردی کرم

تنک مایه بودی از این لاجرم

برش تنگدستی دو حرفی نبشت

که ای خوب فرجام نیکو سرشت

یکی دست گیرم به چندین درم

که چندی است تا من به زندان درم

به چشم اندرش قدر چیزی نبود

ولیکن به دستش پشیزی نبود

به خصمان بندی فرستاد مرد

که ای نیکنامان آزاد مرد

1010

بدارید چندی کف از دامنش

و گر می‌گریزد ضمان بر منش

1111

وز آنجا به زندانی آمد که خیز

وز این شهر تا پای داری گریز

1212

چو گنجشک در باز دید از قفس

قرارش نماند اندر آن یک نفس

1313

چو باد صبا زآن میان سیر کرد

نه سیری که بادش رسیدی به گرد

1414

گرفتند حالی جوانمرد را

که حاصل کن این سیم یا مرد را

1515

به بیچارگی راه زندان گرفت

که مرغ از قفس رفته نتوان گرفت

1616

شنیدم که در حبس چندی بماند

نه شکوت نوشت و نه فریاد خواند

1717

زمانها نیاسود و شبها نخفت

بر او پارسایی گذر کرد و گفت:

1818

نپندارمت مال مردم خوری

چه پیش آمدت تا به زندان دری؟

1919

بگفت ای جلیس مبارک نفس

نخوردم به حیلتگری مال کس

2020

یکی ناتوان دیدم از بند ریش

خلاصش ندیدم به جز بند خویش

2121

ندیدم به نزدیک رایم پسند

من آسوده و دیگری پایبند

2222

بمرد آخر و نیکنامی ببرد

زهی زندگانی که نامش نمرد

2323

تنی زنده دل، خفته در زیر گل

به از عالمی زندهٔ مرده دل

2424

دل زنده هرگز نگردد هلاک

تن زنده دل گر بمیرد چه باک؟

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور