بخش 4 - حکایت در معنی سلامت جاهل در خاموشی

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

یکی خوب‌خلقِ خَلَق‌پوش بود

که در مصر یک‌چند خاموش بود

خردمند مردم ز نزدیک و دور

به گِردش چو پروانه جویانِ نور

تفکّر شبی با دلِ خویش کرد

که پوشیده زیرِ زبان است مرد

اگر همچنین سر به خود در‌بَرم

چه دانند مردم که دانشوَرم؟

سخن گفت و دشمن بدانست و دوست

که در مصر نادان‌تر از وی هم‌اوست

حضورش پریشان شد و کار زشت

سفر کرد و بر طاقِ مسجد نبشت

در آیینه گر خویشتن دیدمی

به بی‌دانشی پرده ندریدمی

چنین زشت از آن پرده برداشتم

که خود را نکو‌روی پنداشتم

کم‌آواز را باشد آوازه تیز

چو گفتی و رونق نماندت گریز

1010

تو را خامشی ای خداوندِ هوش

وقار است و نا‌اهل را پرده‌پوش

1111

اگر عالِمی هیبتِ خود مبَر

وگر جاهلی پردهٔ خود مدَر

1212

ضمیرِ دلِ خویش منمای زود

که هر‌ گه که خواهی توانی نمود

1313

ولیکن چو پیدا شود رازِ مرد

به کوشش نشاید نهان باز کرد

1414

قلم سِرِّ سلطان چه نیکو نهفت

که تا کارد بر سر نبودش نگفت

1515

بهایم خموشند و گویا بشر

زبان‌بسته بهتر که گویا به شر

1616

چو مردم سخن گفت باید به هوش

و‌گر‌‌نه شدن چون بهایم خموش

1717

به نطق است و عقل آدمی‌زاده فاش

چو طوطی سخنگوی نادان مباش

1818

به نطق آدمی بهتر است از دواب

دواب از تو به گر نگویی صواب

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور