بخش 24 - حکایتِ صبرِ مردان بر جفا

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

شنیدم که در خاکِ وَخش از مهان

یکی بود در کنجِ خلوت نهان

مجرّد به معنی نه عارف به دلق

که بیرون کند دستِ حاجت به خلق

سعادت گشاده دری سویِ او

در از دیگران بسته بر رویِ او

زبان‌آوری بی‌خرد سعی کرد

ز شوخی به بد گفتنِ نیک‌مرد

که زنهار از این مکر و دستان و ریو

بجایِ سلیمان نشستن چو دیو

دمادم بشویند چون گربه روی

طمع‌کرده در صیدِ موشانِ کوی

ریاضت‌کِش از بهرِ نام و غرور

که طبلِ تهی را رَوَد بانگ دور

همی‌گفت و خلقی بر او انجمن

بر ایشان تفرّج‌کنان مرد و زن

شنیدم که بگریست دانایِ وخش

که یارب مر این بنده را توبه بخش

1010

وگر راست گفت ای خداوندِ پاک

مرا توبه ده تا نگردم هلاک

1111

پسند آمد از عیب‌جویِ خودم

که معلومِ من کرد خویِ بدم

1212

گر آنی که دشمنت گوید، مرنج

وگر نیستی، گو برو بادسنج

1313

اگر ابلهی مشک را گَنده گفت

تو مجموع باش او پراکنده گفت

1414

وگر می‌رود در پیاز این سخُن

چنین است گو گَنده‌مغزی مکُن

1515

نگیرد خردمندِ روشن‌ضمیر

زبان‌بندِ دشمن ز هنگامه‌گیر

1616

نه آیینِ عقل است و رای و خرد

که دانا فریبِ مُشَعبِد خورَد

1717

پسِ کارِ خویش آنکه عاقل نِشَست

زبانِ بداندیش بر خود بِبَست

1818

تو نیکو‌رَوِش باش تا بدسگال

نیابد به نقصِ تو گفتن مجال

1919

چو دشوارت آمد ز دشمن سخُن

نگر تا چه عیبت گرفت آن مکُن

2020

جز آن کس ندانم نکو‌گویِ من

که روشن کند بر من آهویِ من

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور