بخش 20 - حکایت فریدون و وزیر و غماز

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

فریدون وزیری پسندیده داشت

که روشن دل و دوربین دیده داشت

رضای حق اول نگه داشتی

دگر پاس فرمان شه داشتی

نهد عامل سفله بر خلق رنج

که تدبیر ملک است و توفیر گنج

اگر جانب حق نداری نگاه

گزندت رساند هم از پادشاه

یکی رفت پیش ملک بامداد

که هر روزت آسایش و کام باد

غرض مشنو از من نصیحت پذیر

تو را در نهان دشمن است این وزیر

کس از خاص لشکر نمانده‌ست و عام

که سیم و زر از وی ندارد به وام

به شرطی که چون شاه گردن فراز

بمیرد، دهند آن زر و سیم باز

نخواهد تو را زنده این خودپرست

مبادا که نقدش نیاید به دست

1010

یکی سوی دستور دولت پناه

به چشم سیاست نگه کرد شاه

1111

که در صورت دوستان پیش من

به خاطر چرایی بد اندیش من؟

1212

زمین پیش تختش ببوسید و گفت

نشاید چو پرسیدی اکنون نهفت

1313

چنین خواهم ای نامور پادشاه

که باشند خلقت همه نیک خواه

1414

چو مرگت بود وعدهٔ سیم من

بقا بیش خواهندت از بیم من

1515

نخواهی که مردم به صدق و نیاز

سرت سبز خواهند و عمرت دراز؟

1616

غنیمت شمارند مردان دعا

که جوشن بود پیش تیر بلا

1717

پسندید از او شهریار آنچه گفت

گل رویش از تازگی برشکفت

1818

ز قدر و مکانی که دستور داشت

مکانش بیفزود و قدرش فراشت

1919

بد اندیش را زجر و تأدیب کرد

پشیمانی از گفتهٔ خویش خورد

2020

ندیدم ز غماز سرگشته‌تر

نگون طالع و بخت برگشته‌تر

2121

ز نادانی و تیره رایی که اوست

خلاف افکند در میان دو دوست

2222

کنند این و آن خوش دگر باره دل

وی اندر میان کور بخت و خجل

2323

میان دو کس آتش افروختن

نه عقل است و خود در میان سوختن

2424

چو سعدی کسی ذوق خلوت چشید

که از هر که عالم زبان درکشید

2525

بگوی آنچه دانی سخن سودمند

وگر هیچ کس را نیاید پسند

2626

که فردا پشیمان برآرد خروش

که آوخ چرا حق نکردم به گوش؟

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور