بخش 5 - حکایت‌ِ عابد با شوخ‌دیده

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

زبان‌دانی آمد به صاحبدلی

که محکم فرومانده‌ام در گلی

یکی سِفله را ده درم بر من است

که دانگی از او بر دلم ده من است

همه شب پریشان از او حال من

همه روز چون سایه دنبال من

بکرد از سخن‌های خاطر پریش

درون دلم چون در‌ِ خانه ریش

خدایش مگر تا ز مادر بزاد

جز این ده درم چیز دیگر نداد

ندانسته از دفتر دین الف

نخوانده به جز باب لاینصرف

خور از کوه یک روز سر بر نزد

که آن قلتبان حلقه بر در نزد

در اندیشه‌ام تا کدامم کریم

از آن سنگدل دست گیرد به سیم

شنید این سخن پیر فرخ نهاد

درستی دو، در آستینش نهاد

1010

زر افتاد در دست افسانه گوی

برون رفت از آنجا چو زر تازه‌روی

1111

یکی گفت: شیخ! این ندانی که کیست؟

بر او گر بمیرد نباید گریست

1212

گدایی که بر شیر نر زین نهد

ابو زید را اسب و فرزین نهد

1313

بر آشفت عابد که خاموش باش

تو مرد زبان نیستی، گوش باش

1414

اگر راست بود آنچه پنداشتم

ز خلق آبرویش نگه داشتم

1515

وگر شوخ‌چشمی و سالوس کرد

الا تا نپنداری افسوس کرد

1616

که خود را نگه داشتم آبروی

ز دست چنان گربزی یاوه‌گوی

1717

بد و نیک را بذل کن سیم و زر

که این کسب خیر است و آن دفع شر

1818

خنک آن که در صحبت عاقلان

بیاموزد اخلاق صاحبدلان

1919

گرت عقل و رای است و تدبیر و هوش

به عزت کنی پند سعدی به گوش

2020

که اغلب در این شیوه دارد مقال

نه در چشم و زلف و بناگوش و خال

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور