بخش 13 - حکایت در معنی رحمت با ناتوانان در حال توانایی

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

چنان قَحط سالی شد اندر دمشق

که یاران فراموش کردند عشق

چنان آسمان بر زمین شد بَخیل

که لب تَر نکردند، زرع و نَخیل

بخوشید سرچشمه‌های قدیم

نَمانْد آب، جز آبِ چشمِ یتیم

نبودی به‌جز آهِ بیوهْ زنی

اگر بَر شدی دودی از روزَنی

چو درویشِ بی‌رنگْ دیدم درخت

قوی بازوان، سُست و درمانده سخت

نه در کوه سبزی نه در باغ شَخ

ملخْ بوستان خورده، مَردُمْ ملخ

در آن حال، پیش آمدم دوستی

از او مانده بر استخوان، پوستی

وگرچه به مُکنت، قوی حال بود

خداوندِ جاه و زر و مال بود

بدو گفتم: ای یارِ پاکیزه‌خوی

چه درماندگی پیشت آمد؟ بگوی

1010

بغُرّید بر من، که عقلت کجاست؟

چو دانیّ و پُرسی، سؤالت خطاست

1111

نبینی که سختی به غایت رسید؟

مَشَقَّت به حَدِّ نَهایت رسید؟

1212

نه باران همی آید از آسمان

نه بَر می‌رود، دودِ فریادخوان

1313

بدو گفتم: آخِر تو را باک نیست

کُشَد زَهر، جایی که تریاک نیست

1414

گر از نیستی دیگری شد هلاک

تو را هست، بَط را ز طوفان چه باک؟

1515

نگه کرد رنجیده در منْ فَقیه

نگه کردنِ عالِمْ اندر سَفیه

1616

که مَرد ارچه بر ساحل است، ای رفیق

نیاساید و دوستانش غَریق

1717

من از بینوایی نِیَم رویْ زرد

غمِ بینوایان، رُخَم زرد کرد

1818

نخواهد که بیند خردمند، ریش

نه بر عُضوِ مردم، نه بر عُضوِ خویش

1919

یکی اول از تَندُرُستانْ منم

که ریشی ببینم بلرزد تنم

2020

مُنَغَّص بُوَد عیش آن تندرست

که باشد به پهلوی بیمارِ سست

2121

چو بینم که درویشِ مسکین نخورد

به کامْ اَندَرَم، لُقمه زهر است و درد

2222

یکی را به زندانْ درش دوستان

کجا مانَدَش، عیشِ در بوستان؟

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور