بخش 10 - حکایت ملک روم با دانشمند

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

شنیدم که بگریست سلطان روم

بر نیکمردی ز اهل علوم

که پایابم از دست دشمن نماند

جز این قلعه و شهر با من نماند

بسی جهد کردم که فرزند من

پس از من بود سرور انجمن

کنون دشمن بدگهر دست یافت

سر دست مردی و جهدم بتافت

چه تدبیر سازم، چه درمان کنم؟

که از غم بفرسود جان در تنم

بگفت ای برادر غم خویش خور

که از عمر بهتر شد و بیشتر

تو را این قدر تا بمانی بس است

چو رفتی جهان جای دیگر کس است

اگر هوشمند است و گر بی‌خرد

غم او مخور کاو غم خود خورد

مشقت نیرزد جهان داشتن

گرفتن به شمشیر و بگذاشتن

1010

بدین پنج روزه اقامت مناز

به اندیشه تدبیر رفتن بساز

1111

که را دانی از خسروان عجم

ز عهد فریدون و ضحاک و جم

1212

که بر تخت و ملکش نیامد زوال؟

نماند به جز ملک ایزد تعال

1313

که را جاودان ماندن امید ماند

چو کس را نبینی که جاوید ماند؟

1414

که را سیم و زر ماند و گنج و مال

پس از وی به چندی شود پایمال

1515

وز آن کس که خیری بماند روان

دمادم رسد رحمتش بر روان

1616

بزرگی کز او نام نیکو نماند

توان گفت با اهل دل کاو نماند

1717

الا تا درخت کرم پروری

گر امیدواری کز او بر خوری

1818

کرم کن که فردا که دیوان نهند

منازل به مقدار احسان دهند

1919

یکی را که سعی قدم پیشتر

به درگاه حق، منزلت بیشتر

2020

یکی باز پس خائن و شرمسار

بترسد همی مرد ناکرده کار

2121

بهل تا به دندان گزد پشت دست

تنوری چنین گرم و نانی نبست

2222

بدانی گه غله برداشتن

که سستی بود تخم ناکاشتن

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور