بخش 4 - حکایت در معنی تحمل محب صادق

شاعر: سعدی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

شنیدم که وقتی گدازاده‌ای

نظر داشت با پادشازاده‌ای

همی‌رفت و می‌پخت سودای خام

خیالش فرو برده دندان به کام

ز میدانش خالی نبودی چو میل

همه وقت پهلوی اسبش چو پیل

دلش خون شد و راز در دل بماند

ولی پایش از گریه در گل بماند

رقیبان خبر یافتندش ز درد

دگرباره گفتندش اینجا مگرد

دمی رفت و یاد آمدش روی دوست

دگر خیمه زد بر سر کوی دوست

غلامی شکستش سر و دست و پای

که ‌«باری نگفتیمت ایدر مپای‌»

دگر رفت و صبر و قرارش نبود

شکیبایی از روی یارش نبود

مگس‌وار‌ش از پیش شکر به جور

براندندی و بازگشتی به‌فور

1010

کسی گفتش ای شوخ دیوانه‌رنگ

عجب صبر داری تو بر چوب و سنگ!

1111

بگفت این جفا بر من از دست اوست

نه شرطی‌ست نالیدن از دست دوست

1212

من اینک دم دوستی می‌زنم

گر او دوست دارد وگر دشمنم

1313

ز من صبر بی او توقع مدار

که با او هم امکان ندارد قرار

1414

نه نیروی صبرم‌، نه جای ستیز

نه امکان‌ِ بودن‌، نه پای گریز

1515

مگو زین در بارگه سر بتاب

وگر سر چو میخم نهد در طناب

1616

نه پروانه جان داده در پای دوست

به از زنده در کنج تاریک اوست؟

1717

بگفت ار خوری زخم چوگان اوی؟

بگفتا به پایش در افتم چو گوی

1818

بگفتا سرت گر ببرد به تیغ؟

بگفت این قدر نبود از وی دریغ

1919

مرا خود ز سر نیست چندان خبر

که تاج است بر تارکم یا تبر

2020

مکن با من ناشکیبا عتیب

که در عشق صورت نبندد شکیب

2121

چو یعقوبم ار دیده گردد سپید

نبُرّم ز دیدار یوسف امید

2222

یکی را که سر خوش بود با یکی

نیازارد از وی به هر اندکی

2323

رکابش ببوسید روزی جوان

برآشفت و برتافت از وی عنان

2424

بخندید و گفتا ‌«عنان برمپیچ

که سلطان عنان برنپیچد ز هیچ

2525

مرا با وجود تو هستی نماند

به یاد توام خودپرستی نماند

2626

گرم جرم بینی مکن عیب من

تویی سر بر آورده از جیب من

2727

بدان زَهره دستت زدم در رکاب

که خود را نیاوردم اندر حساب

2828

کشیدم قلم در سر نام خویش

نهادم قدم بر سر کام خویش

2929

مرا خود کُشد تیر آن چشم مست

چه حاجت که آری به شمشیر دست؟

3030

تو آتش به نی در زن و در گذر

که نه خشک در بیشه مانَد نه تر‌»

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور