صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. فردوسی
  2. »شاهنامه
  3. »پادشاهی شاپور ذوالاکتاف
  4. »بخش 12

بخش 12

شاعر: فردوسی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

عرض‌گاه و دیوان بیاراستند

کلید در گنجها خواستند

2

سپاه انجمن شد چو روزی بداد

سرش پر ز کین و دلش پر ز باد

3

از ایران همی راند تا مرز روم

هرانکس که بود اندران مرز و بوم

4

بکشتند و خانش همی سوختند

جهانی به آتش برافروختند

5

چو آگاهی آمد ز ایران به روم

که ویران شد آن مرز آباد بوم

6

گرفتار شد قیصر نامدار

شب تیره اندر صف کارزار

7

سراسر همه روم گریان شدند

وز آواز شاپور بریان شدند

8

همی گفت هرکس که این بد که کرد

مگر قیصر آن ناجوانمرد مرد

9

ز قیصر یکی که برادرش بود

پدر مرده و زنده مادرش بود

10

جوانی کجا یانسش بود نام

جهانجوی و بخشنده و شادکام

11

شدند انجمن لشکری بر درش

درم داد پرخاشجو مادرش

12

بدو گفت کین برادر بخواه

نبینی که آمد ز ایران سپاه

13

چو بشنید یانس بجوشید و گفت

که کین برادر نشاید نهفت

14

بزد کوس و آورد بیرون صلیب

صلیب بزرگ و سپاهی مهیب

15

سپه را چو روی اندرآمد به روی

بی‌آرام شد مردم کینه‌جوی

16

رده برکشیدند و برخاست غو

بیامد دوان یانس پیش رو

17

برآمد یکی ابر و گردی سیاه

کزان تیرگی دیده گم کرد راه

18

سپه را به یک روی بر کوه بود

دگر آب زانسو که انبوه بود

19

بدین گونه تا گشت خورشید زرد

ز هر سو همی خاست گرد نبرد

20

بکشتند چندانک روی زمین

شد از جوشن کشتگان آهنین

21

چو از قلب شاپور لشکر براند

چپ و راستش ویژگان را بخواند

22

چو با مهتران گرم کرد اسپ شاه

زمین گشت جنبان و پیچان سپاه

23

سوی لشکر رومیان حمله برد

بزرگش یکی بود با مرد خرد

24

بدانست یانس که پایاب شاه

ندارد گریزان بشد با سپاه

25

پس‌اندر همی تاخت شاپور گرد

به گرد از هوا روشنایی ببرد

26

به هر جایگه بر یکی توده کرد

گیاها به مغز سر آلوده کرد

27

ازان لشکر روم چندان بکشت

که یک دشت سر بود بی‌پای و پشت

28

به هامون سپاه و چلیپا نماند

به دژها صلیب و سکوبا نماند

29

ز هر جای چندان غنیمت گرفت

که لشکر همی ماند زو در شگفت

30

ببخشید یکسر همه بر سپاه

جز از گنج قیصر نبد بهر شاه

31

کجا دیده‌بد رنج از گنج اوی

نه هم گوشه بد گنج با رنج اوی

32

همه لشکر روم گرد آمدند

ز قیصر همی داستانها زدند

33

که ما را چنو نیز مهتر مباد

به روم اندرون نام قیصر مباد

34

به روم اندرون جای مذبح نماند

صلیب و مسیح و موشح نماند

35

چو زنار قسیس شد سوخته

چلیپا و مطران برافروخته

36

کنون روم و قنوج ما را یکیست

چو آواز دین مسیح اندکیست

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

چو شب دامن روز اندر کشید

درفش خور آمد ز بالا پدید

فردوسی»شاهنامه»پادشاهی شاپور ذوالاکتاف»بخش 11

اگلی نظم

یکی مرد بود از نژاد سران

هم از تخمهٔ نامور قیصران

فردوسی»شاهنامه»پادشاهی شاپور ذوالاکتاف»بخش 13

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور