بخش 3 - گفتار اَندر آفرینشِ عالم

شاعر: فردوسی

وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)

صنف: مثنوی

از آغاز باید که دانی دُرُست

سَرِ مایهٔ گوهَران از نُخُست

که یَزدان زِ ناچیز چیز آفرید

بِدان تا توانایی آرَد پَدید

سَرِ مایهٔ گوهران این چهار

بَرآوَرده بی‌رَنج و بی‌روزگار

یکی آتشی بَر شُده تابناک

میانْ آب و باد از بَرِ تیره خاک

نخُستین که آتش به جُنبش دَمید

زِ گرمیش پَس خُشکی آمد پَدید

و زان پَس زِ آرام سَردی نُمود

زِ سَردی هَمان باز تَری فُزود

چو این چار گوهَر به جای آمدند

زِ بَهرِ سِپَنجی سَرای آمدند

گُهرها یِک اَندر دِگَر ساخته

زِ هَر گونه گَردن بَراَفراخته

پَدید آمد این گُنبدِ تیز رو

شگفتی نمایندهٔ نو به‌ نو

1010

اَبَر دَه و دو هَفت شُد کَدخُدای

گرفتند هَر یِک سزاوار جای

1111

دَرِ بَخشش و دادن آمد پَدید

ببخشید دانا چُنان چون سَزید

1212

فلک‌ها یِک اَندر دِگَر بَسته شُد

بِجُنبید چون کار پیوسته شُد

1313

چو دریا و چون کوه و چون دَشت و راغ

زَمین شُد به کِردارِ روشَن چراغ

1414

بِبالید کوه آب‌ها بَر دَمید

سَرِ رُستَنی سوی بالا کشید

1515

زمین را بُلندی نَبُد جایگاه

یکی مَرکزی تیره بود و سیاه

1616

ستاره بَر او بَرشِگِفتی نُمود

به خاک اَندرون روشنایی فُزود

1717

هَمی بَر شُد آتش فُرود آمد آب

هَمی گَشت گِردِ زمین آفتاب

1818

گیا رُست با چَند گونه درخت

به زیر اَندر آمد سَران‌شان زِ بَخت

1919

بِبالَد نَدارد جُز این نیرویی

نپویَد چو پویَندگان هَر سویی

2020

و زان پَس چو جُنبَنده آمد پَدید

همه رُستَنی زیرِ خویش آورید

2121

خور و خواب و آرام جوید هَمی

و زان زندگی کام جوید هَمی

2222

نه گویا زَبان وُ نه جویا خِرَد

زِ خاک و زِ خاشاک تَن پَروَرَد

2323

نَداند بَد و نیکِ فرجامِ کار

نخواهد از او بَندگی کِردگار

2424

چو دانا تَوانا بُد و دادگَر

از ایرا نکرد ایچ پنهان هنر

2525

چُنین است فَرجامِ کارِ جَهان

نَداند کسی آشکار و نهان

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور