غزل شمارهٔ 2546

Poet: Rumi

Metre: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

Rhyme: انی

Poems with the same metre and rhyme: 38

Poetic form: Ghazal

English translation: Arberry
Reciter: عندلیب
Toggle stanza 1
سحرگه گفتم آن مه را که ای من جسم و تو جانی
1
سحرگه گفتم آن مه را که ای من جسم و تو جانی
بدین حالم که می‌بینی وزان نالم که می‌دانی

At dawn I said to that moon, “O I body and you soul, I am in this state that you see, and weep for what you know.

2
ورای کفر و ایمانی و مرکب تند می‌رانی
چه بس بی‌باک سلطانی همین می‌کن که تو آنی

“You are beyond infidelity and faith, and drive a fast mount; what a fearless king you are! Do precisely as you are.

3
یکی بازآ به ما بگذر به بیشه جان‌ها بنگر
درختان بین ز خون تر به شکل شاخ مرجانی

“Just once return and pass our way, gaze on the thicket of the souls—behold the trees wet with blood, like branches of coral.”

4
شنودی تو که یک خامی ز مردان می‌برد نامی
نمی‌ترسد که خودکامی نهد داغش به پیشانی

You have heard how a raw one gets a reputation among men, not fearing that self-will may stamp its brand on his forehead.

5
مشو تو منکر پاکان بترس از زخم بی‌باکان
که صبر جان غمناکان تو را فانی کند فانی

Do not disapprove of the pure ones; be afraid of the blow of the fearless ones—for the patience of the soul of the suffering ones will annihilate you utterly.

6
تو باخویشی به بی‌خویشان مپیچ ای خصم درویشان
مزن تو پنجه با ایشان به دستانی که نتوانی

You who are selfed, do not wrestle with the unselfed; you enemy of the darvishes, do not mix in fight with them with a stratagem of which you are incapable;

7
که شمس الدین تبریزی به جان بخشی و خون ریزی
ز آتش برکند تیزی به قدرت‌های ربانی

For Shams al-D¯ın-i Tabr¯ız¯ı, with life-bestowing and bloodspilling, kindles the fire to a fierceness by Divine powers.

Zameen

Poems with the Same Metre and Rhyme

مسلمانان، گرفتارم به دست نامسلمانی

ازین دیوانه بدمستی و بدخویی و نادانی

Amir Khusrau DehlaviDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 1963

به دل دارم چو شمع از شعله‌های آه سامانی

مرتب کرده‌ام از مصرع برجسته دیوانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2761

به عزم بسملم تیغ‌ که دارد میل عریانی

که در خونم قیامت می‌کند ناز گل افشانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2763

تبسم قابل چاکی نشد ناموس عریانی

خجل کرد آخر از روی جنونم بی‌گریبانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2764

تنش را پیرهن چون‌گل دمید افسون عریانی

قبای لاله‌گون افزود بر رنگش درخشانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2765

در آن محفل ‌که الفت قابل زانوست پیشانی

گریبان دامنیها دارد و دامن گریبانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2766

ز پیراهن برون آ، بی شکوهی نیست عریانی

جنون کن تا حبابی را لباس بحر پوشانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2769

ز عریانی جنون ما نشد مغرور سامانی

توان دست از دو عالم برد اگر باشد گریبانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2771

شهیدان وفا را درس دیداری ست پنهانی

سواد حیرتی دارد بیاض چشم قربانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2772

قدح پیمای زخمم در هوای آب پیکانی

به طبع آرزویم‌، تر دماغی کرده توفانی

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 2774

Audio

Choose a reciter

0:000:00

Sources

Persian text source: Ganjoor

Audio source: Ganjoor