غزل شمارهٔ 101

Poet: Hafez

Metre: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

Rhyme: اد

Poems with the same metre and rhyme: 20

Poetic form: Ghazal

English translation: Clarke
Toggle stanza 1
شراب و عیش نهان چیست؟ کارِ بی‌بنیاد
1
شراب و عیش نهان چیست؟ کارِ بی‌بنیاد
زدیم بر صفِ رندان و هر چه بادا باد

Wine and hidden pleasure, what are they? Baseless work. On the ranks of profligates we dashed. What is fit to be-be!

2
گره ز دل بگشا وز سپهر یاد مکن
که فکر هیچ مهندس چنین گره نگشاد

Unloose the heart’s knot; and, think not of the sky: For such a knot, the thought of no geometrician hath loosed.

3
ز انقلابِ زمانه عجب مدار که چرخ
از این فسانه هزاران هزار دارد یاد

At Time’s changes, wonder not. For the sphere Recollecteth many a thousand tales of this.

4
قدح به شرطِ ادب گیر زان که ترکیبش
ز کاسهٔ سرِ جمشید و بهمن است و قباد

With respect, take the goblet. For its composition Is of the skull of Jamshid, of Bahman, and of Kubad.

5
که آگه است که کاووس و کی کجا رفتند؟
که واقف است که چون رفت تخت جم، بر باد؟

Where Kawoos and Kay went, who is informed? How Jamshid’s throne went to the wind who is informed?

6
ز حسرتِ لبِ شیرین هنوز می‌بینم
که لاله می‌دمد از خونِ دیدهٔ فرهاد

From passion for Shirin’s lip, yet I see That, from the blood of Farhad’s eye, the tulip blossometh.

7
مگر که لاله بدانست بی‌وفاییِ دهر
که تا بزاد و بِشُد، جامِ می ز کف نَنَهاد

Perchance the tulip knew Time’s unfaithfulness: For, since she was torn and become, from out of her hand she hath not placed the cup of wine.

8
بیا بیا که زمانی ز می خراب شویم
مگر رسیم به گنجی در این خراب آباد

Come! come! so that, awhile, with wine ruined we may become: Perchance, to that great fortune, we may, in this ruined place, reach.

9
نمی‌دهند اجازت مرا به سِیرِ سفر
نسیمِ بادِ مُصَلّا و آبِ رُکن آباد

For wandering and journeying, me, permission give not The breeze of Musalla’s dust, and the water of Roknabad.

10
قدح مگیر چو حافظ مگر به نالهٔ چنگ
که بسته‌اند بر ابریشمِ طرب دلِ شاد

Like Hafez take not the cup save to the sound of the harp: For, to the silk of joy, they have bound the glad heart.

Zameen

Poems with the Same Metre and Rhyme

چو کارهای جهان است جمله بی بنیاد

حکیم در وی ننهاد کارها بنیاد

Amir Khusrau DehlaviDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 952

ز درد یأس ندانم کجا کنم فریاد

قفس شکسته‌ام و آشیان نمانده به یاد

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 911

خوش آن که شد به دلی از مضیق حرص آزاد

مقیم کنج قناعت درین خراب آباد

JamiDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 143

جهان به کام خداوند باد و دیر زیاد

بر او به هیچ حوادث زمانه دست مداد

RudakiQasaʾid va Qitʿatشمارهٔ 27

چو کارزار کند شاه روم با شمشاد

چگونه گردم خرم چگونه باشم شاد

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 918

هزار جان مقدس فدای روی تو باد

که در جهان چو تو خوبی کسی ندید و نزاد

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 928

ز عشق آن رخ خوب تو ای اصول مراد

هر آن که توبه کند توبه‌اش قبول مباد

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 929

هزار جان مقدس فدای روی تو باد

که در جهان چو تو خوبی کسی ندید و نزاد

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 957

به اتّفاق، دگر دل به کَس نباید داد

زِ خستگی که درین نوبت اتّفاق افتاد

SaadiMawaʿizمراثیدر مرثیهٔ اتابک ابوبکر بن سعد زنگی

جهان بر آب نهاده‌ست و زندگی بر باد

غلام همّت آنم که دل بر او ننهاد

SaadiMawaʿizQasaʾidقصیدهٔ شمارهٔ 10 - در نصیحت و ستایش

Audio

Choose a reciter

0:000:00

Sources

Persian text source: Ganjoor

Audio source: Ganjoor