بخش 3 - الحکایه و التمثیل

مگر دیوانه‌ای می‌شد به راهی

سر خر دید بر پالیزگاهی

بدیشان گفت چون خر شد لگدکوب

چراست این استخوانش بر سر چوب؟

چنین گفتند کای پرسندهٔ راز

برای آنک دارد چشم بد باز

چو شد دیوانه زان معنی خبردار

بدیشان گفت ای مشتی جگرخوار

گر آنستی که این خر زنده بودی

بسی زین کار خر را خنده بودی

شما را مغز خر دادست ایام

از آنید این سرِ خر، بسته بر دام

نداشت او زنده، چوب از کون خود باز

چگونه مرده دارد چشم بد باز

برو دم درکش و تن زن چه گویی

چو چیزی می‌ندانی می چه جویی؟

مشو چون سایه در دنبال این کار

که ناید شمع را سایه پدیدار

تو خود سایه برین مفکن که خورشید

برای تو کُند چون سایه جاوید

اگر تو پیش کار خویش آیی

ز خود خود را بلایی بیش آیی

وگر تو دم زنی از پرده بیرون

میان پردهٔ دل افکنی خون

مکش چندین کمان بر تیر تدبیر

که از تو بر تو می‌آید همان تیر